Một cựu luật sư Bộ Tư pháp Mỹ đã đệ đơn tố cáo nội bộ, cáo buộc lực lượng đặc nhiệm chống antisemitism của chính quyền Trump đã gây áp lực chính trị trong các cuộc điều tra nhằm vào các trường đại học Ivy League.
Nội dung tố cáo
Theo đơn tố cáo của Haley Van Erem – cựu công tố viên thuộc Cục Dân quyền Bộ Tư pháp – nhóm đặc nhiệm đa cơ quan (do Bộ Tư pháp thành lập dưới thời Tổng chưởng lý Pam Bondi vào tháng 2/2025) đã thúc đẩy các thỏa thuận dàn xếp với Harvard, Brown và Columbia dù các cuộc điều tra bị vội vàng, không đầy đủ hoặc không tìm thấy bằng chứng vi phạm rõ ràng theo Title VI của Đạo luật Dân quyền.
Đơn tố cáo khẳng định kết quả điều tra “đã được định trước, bất chấp bằng chứng”, nhằm “ép các trường phải thỏa thuận vì mục đích chính trị” thông qua yêu cầu bồi thường và đóng băng tài trợ liên bang dưới danh nghĩa chống antisemitism.
Các trường hợp cụ thể
• Brown University: Đội điều tra không tìm thấy bằng chứng vi phạm Title VI, nhưng lãnh đạo vẫn từ chối ban hành thông báo “không vi phạm” và tìm cách dàn xếp. Trường cuối cùng đồng ý trả 50 triệu USD cho các tổ chức phát triển lao động tại Rhode Island mà không thừa nhận sai phạm.
• Columbia University: Đồng ý trả 200 triệu USD để khôi phục tài trợ liên bang.
• Harvard University: Chống lại và gần đây một thẩm phán liên bang đã bác bỏ một vụ kiện liên quan, cho rằng các cáo buộc dựa trên sự kiện quá cũ và “quá lẻ tẻ”.
Van Erem cho biết bà rời Bộ Tư pháp vào tháng 5/2025 vì “không muốn tiếp tục tham gia các cuộc điều tra mang động cơ chính trị, thiếu căn cứ thực tế và trái pháp luật”.
Phản ứng
Các nghị sĩ đảng Dân chủ, trong đó có Hạ nghị sĩ Jamie Raskin, đã yêu cầu làm rõ, gọi đây là “chiến dịch dựng chuyện mang tính chính trị”. Chính quyền Trump chưa đưa ra phản hồi chính thức ngay sau khi đơn tố cáo được công bố.
Bối cảnh
Lực lượng đặc nhiệm chống antisemitism được thành lập sau các cuộc biểu tình liên quan đến xung đột Israel-Hamas trên nhiều khuôn viên đại học. Nhiều trường đã bị đóng băng hàng trăm triệu USD tài trợ liên bang trong quá trình điều tra.
Các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tố cáo và một số nhà quan sát cho rằng vụ việc đặt ra câu hỏi về việc sử dụng công cụ dân quyền cho mục tiêu chính trị, cũng như tác động đến tự do học thuật.
Vụ tố cáo đang được các cơ quan giám sát độc lập xem xét.