Vụ án bắt đầu vào tối ngày 29 tháng 12 năm 2005, khi Daniel Zeisler được phát hiện đã tử vong trong căn hộ của mình tại khu vực North Bruce Street, Las Vegas, Nevada. Nguyên nhân tử vong được xác định là bị siết cổ bằng dây điện thoại – một chi tiết gây sốc và cho thấy hành vi bạo lực có chủ đích của thủ phạm. Cảnh sát Las Vegas Metropolitan Police Department (LVMPD) nhanh chóng xác định xe Dodge Neon của nạn nhân cùng chìa khóa nhà đã bị đánh cắp.
Hình ảnh từ camera giám sát tại một cửa hàng gần đó cho thấy một người đàn ông da trắng không rõ danh tính đã lái chiếc xe của Zeisler đến và sử dụng thẻ ngân hàng của nạn nhân để thực hiện giao dịch. Đây là manh mối quan trọng ban đầu, nhưng không đủ để xác định danh tính thủ phạm ngay lúc đó. Vào ngày 19 tháng 1 năm 2006, chiếc xe Dodge Neon bị bỏ lại ở bang Tennessee và được xử lý hiện trường. Các nhà điều tra đã thu thập được mẫu sinh học từ xe, từ đó xây dựng được hồ sơ DNA (STR profile) và đưa vào hệ thống CODIS quốc gia. Tuy nhiên, hồ sơ này không khớp với bất kỳ cá nhân nào trong cơ sở dữ liệu lúc bấy giờ, khiến vụ án rơi vào tình trạng bế tắc kéo dài hơn hai thập kỷ.
Trong nhiều năm sau đó, vụ án Daniel Zeisler trở thành một trong những hồ sơ lạnh của LVMPD, với ít manh mối mới. Gia đình nạn nhân và cộng đồng vẫn mong chờ công lý, nhưng công nghệ thời điểm đó chưa đủ mạnh để phá vỡ bế tắc. Đến tháng 9 năm 2024, các điều tra viên đã quyết định gửi hồ sơ DNA chưa xác định đến Othram – một phòng thí nghiệm chuyên sâu về công nghệ DNA tiên tiến. Sử dụng phương pháp Forensic-Grade Genome Sequencing®, Othram đã phát triển được hồ sơ SNP toàn diện từ mẫu vật chứng.
Đội ngũ di truyền học pháp y nội bộ của Othram sau đó thực hiện tìm kiếm di truyền học pháp y (forensic genetic genealogy), so sánh với các cơ sở dữ liệu công khai và xây dựng cây gia phả để xác định các mối liên hệ huyết thống. Phương pháp này đã tạo ra các manh mối điều tra mới, giúp các thám tử LVMPD tiến xa hơn trong việc xác định danh tính cá nhân liên quan đến vụ giết người. Cuối cùng, nghi phạm đã được xác định danh tính. Tuy nhiên, theo thông tin từ Othram, người này đã qua đời vào năm 2020 – trước khi công nghệ giúp phá án thành công. Do đó, không thể tiến hành bắt giữ hay đưa ra truy tố hình sự.
Việc giải quyết vụ án sau hơn 20 năm không chỉ mang lại sự khép lại cho hồ sơ lạnh mà còn nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của công nghệ DNA tiên tiến trong lĩnh vực điều tra hình sự. Các phương pháp truyền thống như so sánh STR trong CODIS thường bị giới hạn bởi dữ liệu sẵn có, trong khi di truyền học pháp y kết hợp giải trình tự gen toàn diện và phân tích gia phả có thể “kết nối các chấm” từ những mẫu vật chứng cũ kỹ. Othram mô tả đây là “bước đột phá quan trọng trong một vụ án vẫn chưa được giải quyết trong hơn 20 năm, thể hiện tác động của việc tận dụng công nghệ DNA mới nhất để giải quyết các vụ án mạng lạnh”.
Câu chuyện của Daniel Zeisler cũng phản ánh xu hướng chung trong ngành tư pháp Mỹ: hàng nghìn vụ án lạnh được tái xét nhờ sự kết hợp giữa DNA và trí tuệ nhân tạo/dữ liệu lớn. Nhiều gia đình nạn nhân đã tìm được câu trả lời sau nhiều thập kỷ chờ đợi, dù thủ phạm có thể đã qua đời hoặc không còn khả năng chịu trách nhiệm pháp lý. Đối với LVMPD, vụ việc này là minh chứng cho cam kết không bỏ rơi bất kỳ hồ sơ nào, bất kể thời gian trôi qua bao lâu.
Mặc dù không có phiên tòa hay bản án công khai, việc xác định danh tính nghi phạm mang lại sự an ủi nhất định cho người thân của nạn nhân. Nó cũng gửi đi thông điệp rõ ràng: ngay cả những vụ án tưởng chừng đã “chết” theo thời gian vẫn có thể được khơi dậy bởi những tiến bộ công nghệ. Các chuyên gia pháp y kỳ vọng rằng những công cụ như của Othram sẽ tiếp tục giúp giải quyết thêm nhiều hồ sơ lạnh trên toàn nước Mỹ trong những năm tới.
Vụ án mạng tại Las Vegas năm 2005 giờ đây đã có lời giải sau hơn hai thập kỷ, khép lại một chương đau thương nhưng đồng thời mở ra hy vọng mới cho công lý trong kỷ nguyên công nghệ.
Nguồn tham khảo chính (ngắn gọn):
DNASolves.com (bài báo cập nhật gần đây nhất), CBS News, và thông tin từ Las Vegas Metropolitan Police Department (LVMPD) qua các kênh chính thức.