Vào rạng sáng ngày 1/7/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy thông báo trên mạng xã hội rằng các đơn vị Ukraine đã thực hiện các cuộc tấn công bằng drone tầm xa vào nhà máy lọc dầu Ufa và một mục tiêu liên quan đến sản xuất linh kiện tên lửa tại vùng Penza. Ufa là một trong những trung tâm lọc dầu lớn của Nga, nằm sâu trong lãnh thổ, cách biên giới Ukraine hơn 1.300 km. Đây là lần thứ hai trong tuần Ukraine tuyên bố đánh trúng cơ sở này, cho thấy khả năng duy trì áp lực liên tục bất chấp khoảng cách địa lý lớn.
Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài ngày sau khi Nga xác nhận các vụ drone Ukraine gây hỏa hoạn tại các cơ sở lọc dầu ở miền nam (Slavyansk-na-Kubani, Krasnodar) và các cuộc tấn công trước đó vào nhà máy lọc dầu Moscow tại Kapotnya. Tại Kapotnya, các cuộc tấn công hồi giữa tháng 6/2026 đã gây thiệt hại nặng nề, khiến nhà máy phải ngừng hoạt động ít nhất sáu tháng theo nguồn ngành công nghiệp. Khói đen dày đặc bao phủ một phần thủ đô Nga, thậm chí có báo cáo về “mưa đen” do dầu cháy lan xuống khu dân cư.
Hình minh họa: Khói đen dày đặc bốc lên từ khu vực nhà máy lọc dầu Moscow (Kapotnya) sau cuộc tấn công drone Ukraine hồi tháng 6/2026. Nguồn: NBC News / Reuters (ảnh minh họa, đã loại bỏ watermark).
Chiến dịch này phản ánh chiến lược rõ ràng của Ukraine: tận dụng ưu thế về drone tầm xa giá thành thấp để tấn công sâu vào ngành dầu khí – nguồn thu ngoại tệ lớn nhất và nguồn cung nhiên liệu thiết yếu cho quân đội Nga. Trong bối cảnh Nga đang phải đối phó với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu mùa hè, Tổng thống Vladimir Putin đã lần đầu tiên công khai thừa nhận tồn tại “một số thiếu hụt nhất định” về nhiên liệu, đồng thời cam kết tăng cường bảo vệ các cơ sở năng lượng và đẩy nhanh sửa chữa. Các nguồn tin ngành công nghiệp cho biết sản lượng lọc dầu của Nga đã bị ảnh hưởng đáng kể sau hàng loạt đòn đánh từ tháng 5 đến tháng 6/2026, với một số nhà máy phải giảm công suất hoặc tạm ngừng hoạt động.
Về mặt kinh tế, các cuộc tấn công này đang gây áp lực kép lên Nga. Thứ nhất là thiệt hại trực tiếp về năng lực lọc dầu, làm giảm nguồn cung xăng dầu trong nước và ảnh hưởng đến vận tải, nông nghiệp cũng như hoạt động quân sự. Thứ hai là chi phí gián tiếp khổng lồ cho việc sửa chữa, bảo vệ và phân bổ nguồn lực phòng thủ không phận trên diện rộng. Nga đã phải điều động thêm hệ thống phòng không và radar, đồng thời hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên thị trường nội địa – động thái vốn làm giảm nguồn thu ngoại tệ trong bối cảnh kinh tế đã chịu nhiều sức ép từ lệnh trừng phạt.
Về mặt chính trị-quân sự, Ukraine đang gửi thông điệp rằng dù bị hạn chế về vũ khí tầm xa từ phương Tây, họ vẫn có khả năng mở rộng chiến trường ra sâu trong lãnh thổ đối phương. Zelenskyy nhiều lần nhấn mạnh các cuộc tấn công này là “phản ứng công bằng” trước các cuộc tấn công tên lửa và drone của Nga vào các thành phố Ukraine. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng chứa đựng rủi ro leo thang: Nga có thể tăng cường trả đũa vào hạ tầng năng lượng hoặc dân sự của Ukraine, hoặc tìm cách gây áp lực lên các nước cung cấp công nghệ drone cho Kyiv.
Hình minh họa: Hiện trường khói lửa và thiệt hại sau các cuộc tấn công drone vào cơ sở lọc dầu Nga. Nguồn: Báo chí quốc tế (ảnh minh họa, đã loại bỏ watermark).
Đến thời điểm hiện tại, chưa có thông tin chính thức đầy đủ về mức độ thiệt hại cụ thể tại Ufa hay Penza, cũng như phản ứng chi tiết từ phía Nga ngoài việc xác nhận có drone bị bắn hạ và thiệt hại hạ tầng. Các nguồn tin độc lập và hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy có khói bốc lên tại khu vực Ufa, song mức độ nghiêm trọng vẫn đang được xác minh.
Nhìn chung, chiến dịch tấn công vào hệ thống lọc dầu Nga của Ukraine đang bước sang giai đoạn mới với tần suất cao hơn và độ sâu lớn hơn. Đây là một phần của cuộc chiến hao mòn kinh tế – nơi Kyiv cố gắng làm suy yếu khả năng duy trì chiến tranh dài hạn của Moscow thông qua việc làm gián đoạn nguồn thu và nhiên liệu. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự còn phụ thuộc vào khả năng Nga sửa chữa nhanh chóng, phân bổ nguồn lực bảo vệ, và liệu phương Tây có tiếp tục hỗ trợ Ukraine duy trì áp lực này hay không. Cuộc xung đột vẫn chưa cho thấy dấu hiệu kết thúc gần, và mỗi đợt tấn công như vậy đều làm tăng thêm tính phức tạp của một cuộc chiến đã kéo dài hơn bốn năm.
Tác giả / Nguồn:
Biên tập chuyên nghiệp dựa trên thông tin công khai từ Euronews, Al Jazeera, Reuters, AP News, NBC News và các nguồn báo chí quốc tế uy tín (tháng 6–7/2026). Các hình ảnh minh họa được trích dẫn từ nguồn báo chí, đã loại bỏ watermark để phục vụ mục đích thông tin.