Trump nói Mỹ đã chặn Iran có vũ khí hạt nhân, gọi Tehran từng là “kẻ bắt nạt Trung Đông — không còn nữa”. Ông kêu gọi các nước siết “cô lập kinh tế hoàn toàn” để ép đàm phán, nói giá dầu sẽ giảm nếu thống nhất. Câu then chốt: sẽ có deal để Iran tái thiết, hay ông “annihilate the Islamic Republic” thật nhanh, “đẩy họ vào địa ngục” không còn cơ hội. Ông tin sẽ ký ngay sau bầu cử vì “họ đang chờ kết quả giữa kỳ”; ông không tranh cử lần nữa nên “bầu cử không lọt vào đầu” — điều duy nhất là Iran không được có bom hạt nhân.
Tổng thống Donald Trump trên bục Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Nguồn: PBS NewsHour
Ông phủ nhận sức ép chính trị từ cuộc chiến (AP ghi nhận chiến dịch Iran đang đè lên triển vọng GOP giữ Quốc hội). Iran phủ nhận tìm vũ khí hạt nhân. Bên ngoài trụ sở LHQ có người biểu tình chống chính quyền Tehran. Đoàn Cuba bỏ hội trường khi ông gọi Havana là “failed state”. Ông cũng nói đang làm việc với Nga và Ukraine, và loan hai căn cứ Mỹ ở Greenland theo thỏa thuận với Đan Mạch.
Phần công nghệ: Trump bảo văn bản chính phủ Mỹ từ nay dùng “super intelligence” (SI), không còn “artificial intelligence” vì “artificial” nghe giả, trong khi đây là thứ “amazing”. Ông bác cảnh báo rủi ro AI là trò lừa, bác “âm mưu toàn cầu” kiểm soát công nghệ, nói Mỹ dẫn trước Trung Quốc “rất xa”, không kìm tăng trưởng thứ “lớn hơn cả cách mạng công nghiệp”. Giám sát nội bộ qua Bộ Tư pháp, không qua cơ chế LHQ. Phát biểu này trước một ngày Tập Cận Bình tới Washington — AI nằm trong lịch họp.
Trump tại phiên họp Đại hội đồng LHQ khóa 81, New York. Nguồn: USA Today
Nhận định: Bài diễn văn vừa dọa leo thang vừa hẹn deal sau 3/11 — thông điệp kép gửi Tehran và cử tri Mỹ. Đổi tên AI không thay đổi kỹ thuật mô hình, nhưng báo hiệu Washington không tham gia khung quản trị quốc tế trước thượng đỉnh với Trung Quốc. Thị trường năng lượng và chip sẽ đọc kỹ hơn phần “cô lập Iran” và “không kìm SI” hơn là câu chữ trên bục.
