Ngày 26/9, khi rời Nhà Trắng đi Tennessee, ông Trump nói với phóng viên: “Họ đưa đề xuất, tôi bác.” Ông nói Iran muốn mở eo ngay “vì họ đang thua nặng”, nhưng “thỏa thuận đó không chấp nhận được.” Ông vẫn nói thích “làm deal”, chưa đóng cửa đàm phán.
Kế hoạch Tehran đưa qua Qatar bên lề Đại hội đồng LHQ: trong 4–5 ngày Mỹ giải phóng khoảng 12 tỷ USD tài sản Iran bị đóng băng, miễn trừ lệnh cấm dầu, dỡ phong tỏa hải quân các cảng Iran, và ngừng bắn trên các mặt trận (kể cả Liban). Ngày thứ sáu mở Hormuz; ngày thứ bảy nối đàm phán hạt nhân, gồm thanh sát viên LHQ. Đề xuất bám bản ghi nhớ tháng 6 đã tan.
Phái đoàn Iran tại New York, tháng 9/2026. Nguồn: Al Jazeera
Tối 25/9, ông Trump đăng trên Truth Social bản đồ gắn nhãn eo Hormuz là “Trump Strait”, khẳng định Mỹ “kiểm soát hoàn toàn” luồng hàng hải. Iran bác. Araghchi viết trên Telegram: Iran “không lùi điều kiện”; “chỉ giải pháp thương lượng” đưa Mỹ ra khỏi bế tắc. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói Tehran “không còn tin đàm phán với Washington” sau các đợt không kích và trừng phạt sau vòng nói chuyện trước.
Wall Street Journal dẫn quan chức Mỹ: ông Trump hoài nghi Iran sẽ đáp ứng yêu cầu dỡ chương trình hạt nhân và tự do hàng hải lâu dài; ông nói với trợ lý có thể nối không kích sau bầu cử giữa kỳ tháng 11. ABC News dẫn ông Trump nói còn kỳ vọng thêm cuộc nói chuyện trong tuần này, đồng thời “luôn nghĩ” đến khả năng đánh tiếp. Eo Hormuz thời bình chuyên chở khoảng 1/5 dầu và khí hóa lỏng thế giới.
Nhận định:
Hai bên cùng nói “muốn deal” nhưng không cùng một deal. Iran đòi Mỹ trả trước — tiền, dầu, dỡ phong tỏa — rồi mới mở eo. Washington muốn Hormuz thông và hạt nhân bị siết trước khi nới sức ép. Đổi tên “Trump Strait” là tín hiệu chính trị, không thay bản đồ pháp lý. Nếu đàm phán gián tiếp tuần này chỉ lặp lại điều kiện cũ, thị trường dầu vẫn phải tính kịch bản căng thẳng kéo tới sau ngày 3/11.
