Trong bối cảnh chính sách di trú ngày càng cứng rắn của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, Việt Nam đang tích cực phối hợp tiếp nhận công dân bị trục xuất. Theo số liệu từ Bộ Công an và Công an TP.HCM, chỉ trong ba tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã tiếp nhận 77 người từ Mỹ, và con số này tăng lên hàng trăm khi tính cả các đợt từ Mỹ cùng các nước khác trong năm tháng đầu năm.
Gần đây nhất, vào ngày 12-13/5/2026, lực lượng chức năng TP.HCM đã phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp nhận 33 công dân tại Sân bay Quốc tế Nội Bài (Hà Nội). Trước đó, vào tháng 3, một đợt 34 người khác cũng được bàn giao. Những cá nhân này chủ yếu vi phạm pháp luật Mỹ hoặc không đáp ứng yêu cầu cư trú, và được hỗ trợ nhanh chóng về giấy tờ cư trú, giấy tờ tùy thân, chăm sóc y tế ban đầu cùng chỗ ở tạm thời.
Chính sách trục xuất mạnh tay của Mỹ không phải mới nhưng đã tăng tốc đáng kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan) đã hủy bỏ các chính sách trước đây bảo vệ nhóm di dân Việt Nam đến Mỹ trước năm 1995 – những người thường là tị nạn sau chiến tranh. Nhiều người trong số họ đã sống hàng thập kỷ tại Mỹ, có gia đình và con cái là công dân Mỹ, nhưng vẫn mang lệnh trục xuất cũ do các vi phạm hình sự từ thời niên thiếu.
Hình minh họa: Cộng đồng người Việt tại Little Saigon, California biểu tình phản đối chính sách trục xuất.
Lo ngại lan rộng trong cộng đồng Việt kiều
Cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt ở California, Texas và các bang có đông đảo kiều bào, đang theo dõi sát sao. Nhiều gia đình bày tỏ nỗi lo sợ khi người thân – dù đã ổn định cuộc sống – vẫn có thể bị tạm giữ trong các buổi check-in định kỳ với ICE. Các câu chuyện về người bị trục xuất sau hàng chục năm cư trú khiến dư luận xôn xao, với nỗi bất an rằng “ai cũng có thể là mục tiêu tiếp theo”.
Hình minh họa: Người Việt cao tuổi tham gia biểu tình chống trục xuất tại Mỹ.
Từ góc nhìn nhân đạo, việc trục xuất những người đã hòa nhập sâu vào xã hội Mỹ đặt ra thách thức tái hòa nhập tại Việt Nam. Nhiều người trở về gặp khó khăn về việc làm, thích nghi văn hóa và sức khỏe tâm lý sau thời gian dài xa quê. Ngược lại, từ phía Mỹ, chính sách này được xem là thực thi luật pháp nghiêm ngặt nhằm ưu tiên an ninh biên giới và loại bỏ những trường hợp vi phạm.
Việt Nam khẳng định việc tiếp nhận diễn ra trên cơ sở các thỏa thuận song phương đã ký, đồng thời mong muốn Mỹ tiếp tục tạo điều kiện cho công dân Việt Nam đóng góp hợp pháp vào nền kinh tế Mỹ, góp phần củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước.
Tình hình tiếp diễn và các nỗ lực hỗ trợ
Các tổ chức phi chính phủ và luật sư di trú tại Mỹ đang kêu gọi các biện pháp bảo vệ, như dự luật Southeast Asian Deportation Relief Act, nhằm hạn chế trục xuất nhóm tị nạn Đông Nam Á. Tại Việt Nam, chính quyền địa phương tiếp tục hỗ trợ tái định cư, tập trung vào các nhu cầu cơ bản để giúp người trở về ổn định.
Câu chuyện này phản ánh sự phức tạp của di trú toàn cầu: giữa việc thực thi luật pháp và cân nhắc nhân đạo, giữa lợi ích quốc gia và trách nhiệm với những con người đã gắn bó lâu dài với mảnh đất mới. Cộng đồng Việt Nam hai bờ Thái Bình Dương tiếp tục theo dõi, hy vọng các bên sẽ tìm được giải pháp cân bằng hơn trong thời gian tới.