Ngày 1 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Donald Trump đã có những phát biểu lạc quan về tiến triển của các cuộc đàm phán gián tiếp với Iran, mô tả đây là “rất tốt đẹp” và khẳng định mục tiêu cốt lõi là ngăn chặn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân. Phát biểu được đưa ra giữa lúc đặc phái viên Mỹ đang có mặt tại Doha (Qatar) để gặp các bên trung gian, trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz vẫn chưa nguôi ngoai sau các sự cố tàu bè và đe dọa an ninh khu vực.
Theo ông Trump, các cuộc đối thoại – dù gián tiếp qua Qatar – đang mang lại kết quả tích cực, với trọng tâm là đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. “Iran không thể có vũ khí hạt nhân. Chúng ta đang làm rất tốt”, Tổng thống nhấn mạnh. Các đặc phái viên Mỹ, bao gồm Jared Kushner và Steve Witkoff, đã có mặt tại Qatar để thúc đẩy các kênh ngoại giao, trong khi Iran khẳng định không có kế hoạch gặp trực tiếp cấp cao trong tuần này.
Ông Trump trả lời phỏng vấn truyền thông ngày 1-7 - Ảnh: REUTERS
Bối cảnh của các cuộc đàm phán là hết sức phức tạp. Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới – đã chứng kiến một số sự cố tàu bè và đe dọa từ phía Iran, khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về an ninh năng lượng toàn cầu. Mỹ và các đồng minh đang tìm cách đạt được thỏa thuận ngừng bắn bền vững, đồng thời duy trì áp lực tối đa lên chương trình hạt nhân của Iran. Phó Tổng thống JD Vance cũng đã kêu gọi Iran đưa ra “cam kết bền vững” để đổi lấy việc nới lỏng một số biện pháp trừng phạt.
Phát biểu của Tổng thống Trump phản ánh chiến lược “ngoại giao sức mạnh” quen thuộc của ông, kết hợp đàm phán với duy trì lập trường cứng rắn. Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng, dù tiến triển được ghi nhận, khoảng cách giữa hai bên vẫn lớn, đặc biệt xung quanh vấn đề làm giàu uranium và vai trò của Iran trong khu vực. Các cuộc đàm phán gián tiếp qua Qatar được xem là kênh quan trọng nhất hiện nay để tránh leo thang quân sự trực tiếp.
Tác động của tiến triển đàm phán không chỉ dừng lại ở lĩnh vực hạt nhân mà còn ảnh hưởng đến giá dầu toàn cầu và ổn định Trung Đông. Nếu đạt được thỏa thuận, khu vực có thể giảm căng thẳng, mang lại lợi ích cho kinh tế thế giới. Ngược lại, bất kỳ thất bại nào cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn. Hiện tại, cả hai bên vẫn giữ khoảng cách, với Iran nhấn mạnh rằng bất kỳ cam kết nào cũng phải dựa trên thực tế trên thực địa và lợi ích quốc gia.
Phát biểu của ông Trump một lần nữa khẳng định lập trường kiên định của Mỹ dưới thời ông: ưu tiên an ninh quốc gia và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời sẵn sàng đàm phán nếu đối phương thể hiện thiện chí. Các cuộc thảo luận tiếp theo tại Doha sẽ là thử thách quan trọng cho khả năng ngoại giao của cả hai bên trong những ngày tới.
Tác giả / Nguồn:
Phóng viên Ngoại giao Quốc tế (Biên tập và phân tích dựa trên Reuters, BBC, The Jerusalem Post, AP và các nguồn uy tín, cập nhật ngày 1/7/2026)