Tổng thống Donald Trump đã chính thức đề cử Todd Blanche làm Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ, thay thế cho bà Pam Bondi đã bị cách chức trước đó. Quyết định được công bố và gửi đến Thượng viện vào khoảng ngày 8-9/6/2026, sau khi Blanche đã giữ vai trò Quyền Bộ trưởng Tư pháp từ đầu tháng 4/2026. Đây không chỉ là sự thăng tiến cá nhân của một luật sư từng thu về hàng chục triệu đô la từ chiến dịch tranh cử của Trump, mà còn là tín hiệu rõ nét về định hướng mà Tổng thống muốn áp đặt lên Bộ Tư pháp – cơ quan vốn được thiết kế để hoạt động độc lập với chính trị đảng phái.
Todd Blanche, 52 tuổi, là luật sư giàu kinh nghiệm tại Florida, từng là đối tác tại công ty luật Blanche Law. Ông nổi tiếng với vai trò đại diện bào chữa cho Tổng thống Trump trong loạt vụ án hình sự liên bang và bang New York, bao gồm các cáo buộc liên quan đến tiền bịt miệng và các vấn đề tài chính khác. Trước khi được bổ nhiệm làm Quyền Bộ trưởng Tư pháp, Blanche đã tham gia sâu vào các chiến lược pháp lý bảo vệ Trump trong giai đoạn chuyển giao quyền lực và sau khi ông tái đắc cử. Việc Trump chọn chính cựu luật sư cá nhân của mình cho vị trí then chốt nhất ngành tư pháp đã khiến nhiều nhà quan sát lo ngại về xung đột lợi ích và sự xói mòn nguyên tắc “công lý cho tất cả”.
Trong buổi họp báo và các tuyên bố chính thức, Tổng thống Trump nhấn mạnh Blanche là người “đủ mạnh mẽ, trung thành và hiểu rõ cách vận hành của hệ thống” để dẫn dắt Bộ Tư pháp theo hướng “bảo vệ người dân Mỹ khỏi sự vũ khí hóa chính trị”. Tuy nhiên, phe Dân chủ ngay lập tức chỉ trích quyết định này là “sự bổ nhiệm mang tính phe phái rõ rệt”, biến Bộ Tư pháp thành công cụ phục vụ lợi ích cá nhân của Tổng thống thay vì thực thi công lý vô tư.
Một trong những điểm gây tranh cãi lớn nhất liên quan đến Blanche là vai trò của ông trong thỏa thuận dàn xếp với Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS) hồi tháng 5/2026. Theo thỏa thuận này, Trump đã rút đơn kiện IRS trị giá 10 tỷ USD để đổi lấy việc thành lập một quỹ bồi thường “chống vũ khí hóa” trị giá 1,8 tỷ USD và cam kết bảo vệ Trump, gia đình cùng các doanh nghiệp của ông khỏi các cuộc điều tra thuế hiện hành. Blanche – với tư cách Quyền Bộ trưởng Tư pháp – đã ký vào phụ lục thỏa thuận này. Sau đó, quỹ bồi thường bị hủy bỏ do phản đối từ cả phe Cộng hòa và Dân chủ, nhưng điều khoản bảo vệ thuế vẫn được giữ nguyên.
Trong các buổi điều trần trước Quốc hội, Blanche kiên quyết khẳng định: “Đây không phải là sự miễn trừ (immunity). Đây là thỏa thuận dàn xếp tiêu chuẩn mà IRS thường áp dụng trong các trường hợp tương tự.” Ông nhấn mạnh rằng mình đang hành động với tư cách quan chức nhà nước, không phải luật sư cá nhân của Tổng thống. Dù vậy, nhiều nghị sĩ Dân chủ như Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen đã chỉ trích gay gắt, cho rằng Blanche “vẫn đang đóng vai luật sư bào chữa cho thân chủ cũ của mình ngay cả khi ngồi ở ghế cao nhất của Bộ Tư pháp”.
Bối cảnh bổ nhiệm diễn ra trong giai đoạn Bộ Tư pháp Mỹ đang chịu áp lực lớn từ nhiều phía. Sau khi Pam Bondi bị cách chức, Blanche được giao nhiệm vụ điều hành tạm thời và nhanh chóng thực hiện một số thay đổi nhân sự cũng như định hướng điều tra theo hướng ưu tiên “chống trả đũa chính trị” – một ưu tiên rõ ràng của Tổng thống Trump. Các nhà phê bình lo ngại rằng sự hiện diện của Blanche ở vị trí Bộ trưởng Tư pháp chính thức có thể dẫn đến việc các cuộc điều tra nhạy cảm liên quan đến đối thủ chính trị, truyền thông hoặc thậm chí các cựu quan chức bị “vũ khí hóa” ngược lại.
Về mặt quy trình, đề cử của Blanche cần được Ủy ban Tư pháp Thượng viện xem xét và sau đó bỏ phiếu toàn viện. Với đa số Cộng hòa tại Thượng viện, khả năng ông được xác nhận là rất cao, dù một số nghị sĩ Cộng hòa ôn hòa đã bày tỏ lo ngại về xung đột lợi ích. Các nhóm lợi ích bảo thủ và các tổ chức thực thi pháp luật phần lớn ủng hộ Blanche, coi ông là người có kinh nghiệm thực chiến và sẽ “làm sạch” Bộ Tư pháp khỏi những gì họ gọi là “di sản vũ khí hóa” của chính quyền trước.
Từ góc độ lịch sử, việc một Tổng thống bổ nhiệm cựu luật sư cá nhân làm Bộ trưởng Tư pháp không phải là điều hoàn toàn mới, nhưng hiếm khi diễn ra ở mức độ công khai và với những tranh cãi pháp lý phức tạp như hiện nay. Blanche không chỉ mang theo mối quan hệ gần gũi với Trump mà còn mang theo những kinh nghiệm bào chữa trực tiếp trong các vụ án liên quan đến chính thân chủ của mình. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng ông có thể duy trì sự độc lập cần thiết của Bộ Tư pháp – một cơ quan được hiến pháp và luật pháp Mỹ thiết kế để đứng trên các cuộc tranh đấu đảng phái.
Trong những ngày tới, khi Thượng viện bắt đầu quy trình xem xét đề cử, công chúng Mỹ sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ cách Blanche trả lời các câu hỏi về vai trò kép của ông: vừa là người đứng đầu ngành tư pháp, vừa là người từng (và có thể vẫn) gắn bó mật thiết với Tổng thống đương nhiệm. Dù kết quả cuối cùng có thể đã được dự báo trước, nhưng cuộc tranh luận xung quanh đề cử này đã một lần nữa làm nổi bật những căng thẳng sâu sắc về bản chất quyền lực và công lý tại Hoa Kỳ năm 2026.
Nguồn tham khảo chính: NPR (09/06/2026): Trump formally nominates Todd Blanche to serve as attorney genera