Chính quyền Trump đã trục xuất hơn 25.000 người sang các quốc gia không phải quê hương của họ kể từ khi ông trở lại nhiệm sở năm 2025. Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ phán quyết chính sách này vi phạm thủ tục tố tụng do thiếu bảo đảm pháp lý.
Chuyện gì đang xảy ra
Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đã ra phán quyết hôm thứ Sáu rằng chính sách trục xuất người di cư và người xin tị nạn sang quốc gia thứ ba là bất hợp pháp. Hội đồng ba thẩm phán nhất trí cho rằng chính sách vi phạm quyền được bảo vệ pháp lý. Chính phủ có 90 ngày để kháng cáo và dự kiến sẽ làm điều đó.
Chính sách này cho phép trục xuất người di cư sang các nước mà họ không có mối liên hệ nào. The Guardian US đưa tin hàng nghìn người đã bị đưa đến những quốc gia xa lạ theo các thỏa thuận được ký với 35 quốc gia.
Bối cảnh chính sách trục xuất thứ ba
Trục xuất thứ ba nghĩa là việc chính phủ Mỹ đưa người không có giấy tờ sang một quốc gia không phải nơi họ sinh ra hoặc có quốc tịch. Theo The Guardian US, hơn 25.000 người đã bị trục xuất theo cách này kể từ năm 2025. Các thỏa thuận được mô tả là bóng bẩy và ít công khai.
Một ví dụ được nêu là phụ nữ Iran bị đưa đến một quốc gia ở châu Phi sau chuyến bay bị còng tay. Người này không biết quốc gia đó tồn tại trước khi bị đưa đến. Chính sách áp dụng cho cả người di cư và người xin tị nạn.
Thuật ngữ "third-country removal" chỉ việc trục xuất sang nước thứ ba thay vì trả về nước gốc. Thủ tục tố tụng ở Mỹ yêu cầu người bị ảnh hưởng được thông báo và có cơ hội trình bày lý do phản đối. Tòa án cho rằng chính sách hiện tại không đáp ứng yêu cầu này.
Tác động đến cộng đồng người Việt
Cộng đồng người Việt tại Mỹ có thể bị ảnh hưởng nếu có thành viên đang trong quá trình xin tị nạn hoặc có lệnh trục xuất. Chính sách trục xuất thứ ba có thể đưa người Việt đến quốc gia không có quan hệ văn hóa hoặc ngôn ngữ. The Guardian US không nêu số liệu cụ thể về người Việt, song quy mô hơn 25.000 người cho thấy tác động rộng.
Người Việt thường sinh sống ở các bang California, Texas và Virginia. Nếu bị áp dụng chính sách này, họ có thể đối mặt với khó khăn về ngôn ngữ và hỗ trợ xã hội tại nước đến. Việc kháng cáo trong vòng 90 ngày sau phán quyết là cơ hội pháp lý quan trọng.
Diễn biến pháp lý
Tòa phúc thẩm đã bác chính sách vì thiếu bảo đảm quyền được xét xử công bằng. Phán quyết nhất trí của ba thẩm phán cho thấy lập luận pháp lý vững chắc. Chính phủ Trump dự kiến kháng cáo trong hạn 90 ngày.
The Guardian US dẫn nguồn từ tòa án cho biết chính sách vi phạm due process – quyền được bảo vệ pháp lý theo hiến pháp Mỹ. Người bị trục xuất cần được thông báo rõ ràng và có quyền tranh tụng trước khi bị đưa đi.
Bạn nên làm gì
Người Việt đang có hồ sơ di trú cần kiểm tra tình trạng ngay trên trang uscis.gov. Họ nên thu thập giấy tờ chứng minh mối liên hệ với Mỹ hoặc lý do không thể bị đưa sang nước thứ ba.
Liên hệ luật sư di trú có giấy phép hành nghề tại bang mình cư trú. Đừng chờ đến khi nhận lệnh trục xuất mới hành động. Các tổ chức hỗ trợ cộng đồng người Việt tại California và Texas có thể cung cấp thông tin ban đầu.
Nếu nhận được thông báo từ ICE, liên hệ ngay với luật sư trước khi trả lời bất kỳ câu hỏi nào. Giữ bản sao tất cả giấy tờ liên quan. Theo dõi cập nhật từ nguồn chính thức thay vì tin đồn trên mạng xã hội.
Hạn 90 ngày sau phán quyết là thời điểm then chốt để chuẩn bị kháng cáo. Người đang trong quá trình xin tị nạn nên cập nhật địa chỉ liên lạc với USCIS để nhận thông báo kịp thời.
Nhìn về phía trước
Phán quyết của tòa phúc thẩm đặt ra câu hỏi về khả năng thực thi chính sách trục xuất thứ ba trong tương lai gần. Chính phủ có thể tiếp tục kháng cáo, song các thủ tục pháp lý sẽ kéo dài. Cộng đồng người Việt cần theo dõi thông tin từ nguồn chính thống để có hành động phù hợp.
- Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com
