Hollywood nhiều năm qua vẫn quen với công thức quen thuộc: ngôi sao lớn, thương hiệu có sẵn, ngân sách quảng bá khổng lồ và hệ thống phát hành truyền thống. Nhưng mùa phim gần đây cho thấy một xu hướng khác đang nổi lên mạnh mẽ. Các nhà sáng tạo nội dung trẻ, vốn bắt đầu sự nghiệp bằng những video ngắn trên YouTube, đang bước vào điện ảnh và tạo ra những thành tích phòng vé khiến giới quan sát phải nhìn lại toàn bộ cách ngành công nghiệp này phát hiện tài năng.
Tâm điểm của làn sóng này là Obsession, bộ phim kinh dị do Curry Barker thực hiện. Từ một dự án có kinh phí rất khiêm tốn, tác phẩm đã trở thành hiện tượng thương mại với doanh thu toàn cầu lên tới hàng trăm triệu USD. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở cách bộ phim tăng trưởng bền bỉ qua từng tuần, chứng minh sức hút không đến từ chiến dịch quảng bá ồn ào ban đầu, mà từ hiệu ứng truyền miệng và sự đồng cảm của khán giả trẻ.
Cùng thời điểm, Backrooms của Kane Parsons tiếp tục củng cố nhận định rằng văn hóa Internet đã trở thành một mỏ nguyên liệu mới của điện ảnh. Tác phẩm khai thác nỗi sợ về “không gian chuyển tiếp” và những căn phòng vô tận từng lan truyền mạnh trên mạng. Thay vì dựa vào mô hình quái vật truyền thống, bộ phim đánh vào cảm giác lạc lõng, mất phương hướng và bất an rất quen thuộc với thế hệ lớn lên trong môi trường số.
Kane Parsons là ví dụ tiêu biểu cho kiểu nhà làm phim mới: tự học, tự dựng hiệu ứng, tự thử nghiệm ngôn ngữ hình ảnh trên YouTube trước khi được các hãng phim chú ý. Với Backrooms, anh không chỉ chuyển thể một hiện tượng mạng thành phim điện ảnh, mà còn chứng minh rằng một cộng đồng trực tuyến có thể trở thành nền tảng khán giả thật sự ngoài rạp.
Không thể bỏ qua Iron Lung của Mark Fischbach, tức Markiplier, một trong những YouTuber nổi tiếng nhất thế giới. Dự án kinh dị – khoa học viễn tưởng này được tự đầu tư và tự phát hành, cho thấy người sáng tạo nội dung không còn phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống studio truyền thống. Khi sở hữu cộng đồng người theo dõi lớn và hiểu rõ cách giao tiếp với họ, các YouTuber có lợi thế mà nhiều hãng phim phải bỏ hàng chục triệu USD quảng bá mới có được: sự tin tưởng sẵn có từ khán giả.
Điểm chung của các dự án này là ngân sách không lớn, nhưng ý tưởng rõ ràng, nhịp kể nhanh và khả năng nắm bắt tâm lý người xem rất tốt. Những nhà sáng tạo đi lên từ nền tảng số thường quen với áp lực phải giữ chân khán giả chỉ trong vài giây đầu tiên. Điều đó khiến cách làm phim của họ trực diện hơn, ít vòng vo hơn và gần với thói quen tiếp nhận nội dung của Gen Z hơn.
Các đạo diễn đi lên từ YouTube. Từ trái qua: Curry Baker, Kane Parsons và Mark Fischbach. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, thành công này không nên được nhìn đơn giản như câu chuyện “YouTuber thắng Hollywood”. Nó phản ánh sự thay đổi sâu hơn trong hành vi khán giả. Người xem trẻ không còn quá quan tâm đạo diễn xuất thân từ trường điện ảnh danh tiếng hay từ một hãng phim lớn. Điều họ tìm kiếm là một câu chuyện có cảm giác thật, một thế giới đủ hấp dẫn để thảo luận, phân tích và lan truyền sau khi rời rạp.
Với Backrooms, khán giả không chỉ xem phim mà còn tiếp tục xây dựng giả thuyết, giải mã chi tiết, tranh luận về nguồn gốc câu chuyện trên mạng xã hội. Với Obsession, yếu tố kinh dị được gắn với những ám ảnh rất đời thường của giới trẻ: tình yêu, mong muốn được công nhận, sự cô đơn và những hệ quả khi con người tìm đến lối tắt để đạt điều mình muốn. Chính lớp ý nghĩa này giúp phim kinh dị ngân sách thấp vượt khỏi khuôn khổ giải trí đơn thuần.
Làn sóng này cũng đặt áp lực lên các hãng phim lớn. Trong bối cảnh nhiều thương hiệu bom tấn bắt đầu bão hòa, các tác phẩm kinh dị độc lập lại chứng minh rằng khán giả vẫn sẵn sàng ra rạp nếu họ cảm thấy câu chuyện đủ mới. Điều này đặc biệt quan trọng sau giai đoạn ngành chiếu rạp chịu nhiều ảnh hưởng từ thói quen xem phim tại nhà và nền tảng trực tuyến.
Về mặt công nghiệp, phim kinh dị vẫn là cánh cửa dễ bước vào nhất cho tài năng mới. Thể loại này không nhất thiết cần kỹ xảo đắt đỏ hay dàn sao hạng A. Một ý tưởng mạnh, bầu không khí hiệu quả và khả năng tạo căng thẳng đúng lúc có thể đem lại tác động lớn hơn nhiều so với ngân sách bỏ ra. Vì vậy, không khó hiểu khi những nhà làm phim trẻ từ YouTube chọn kinh dị làm nơi thử sức đầu tiên.
Dù vậy, Hollywood không biến mất. Thay vào đó, ngành công nghiệp có thể đang bước vào giai đoạn lai ghép: studio vẫn giữ vai trò phân phối, tài chính và sản xuất chuyên nghiệp, trong khi các nhà sáng tạo số mang đến ngôn ngữ kể chuyện mới cùng cộng đồng khán giả sẵn có. Nếu biết kết hợp đúng, đây có thể là mô hình giúp điện ảnh tìm lại sự tươi mới.
Thành công của Curry Barker, Kane Parsons và Markiplier cho thấy Internet không còn chỉ là nơi quảng bá phim. Nó đã trở thành nơi hình thành tài năng, thử nghiệm ý tưởng, xây dựng khán giả và tạo ra những tài sản văn hóa đủ sức bước ra màn ảnh rộng. Với thế hệ Gen Z, con đường đến Hollywood có thể không bắt đầu từ trường quay, mà từ một chiếc máy tính, một phần mềm dựng phim và một kênh YouTube.
Sự trỗi dậy của các YouTuber làm phim kinh dị không phải hiện tượng nhất thời, mà là dấu hiệu cho một cuộc chuyển dịch trong cách Hollywood tìm kiếm câu chuyện mới. Khi khán giả trẻ ngày càng đề cao sự chân thật, tốc độ và khả năng kết nối cộng đồng, những người sáng tạo trưởng thành từ Internet đang có lợi thế lớn. Họ hiểu người xem của mình, hiểu nhịp văn hóa mạng và biết cách biến nỗi sợ quen thuộc của đời sống số thành trải nghiệm điện ảnh. Với Hollywood, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để làm mới chính mình.