Giữa một con phố bình thường ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, hình ảnh một robot hình người quỳ một gối, chắp hai tay trước ngực theo kiểu van xin đã thu hút ánh mắt của người qua đường. Bên cạnh nó là một đĩa nhỏ đựng vài đồng tiền lẻ, một chiếc balo đen và đặc biệt là tấm băng-rôn lớn in mã QR thanh toán điện tử kèm dòng chữ kêu gọi giúp đỡ. Loa gắn trên robot liên tục phát đi phát lại thông điệp: “Không có tiền để sạc pin, xin hãy giúp đỡ trả hóa đơn điện”.
Cảnh tượng này được ghi lại và lan truyền mạnh mẽ trên Douyin cùng các nền tảng mạng xã hội quốc tế vào giữa tháng 6/2026, nhanh chóng trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi. Robot được xác định là mẫu Unitree G1 – một trong những robot humanoid giá “phải chăng” hơn của Trung Quốc, với mức giá khoảng 16.000 USD (khoảng 400 triệu đồng).
Robot ăn xin bất ngờ xuất hiện trên đường phố Trung Quốc.
Robot không chỉ đứng yên mà liên tục thực hiện các cử chỉ khấu đầu, chắp tay một cách tự nhiên, giống hệt hành vi của người ăn xin thực thụ. Nhiều người tò mò dừng lại quan sát, một số bỏ tiền lẻ vào đĩa hoặc quét mã QR chuyển khoản. Sự kết hợp giữa công nghệ cao và hành vi “thấp kém” nhất của xã hội đã tạo nên hiệu ứng lan truyền mạnh mẽ, vừa hài hước vừa gợi nhiều suy nghĩ.
Bối cảnh rộng hơn cho thấy Trung Quốc đang đẩy mạnh phát triển robot humanoid với tốc độ ấn tượng. Các công ty như Unitree Robotics liên tục cho ra mắt các mẫu robot có khả năng di chuyển linh hoạt, tương tác với môi trường và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp. Việc một robot như vậy xuất hiện trên phố với vai trò “ăn xin” không chỉ là sự kiện đơn lẻ mà còn phản ánh xu hướng robot ngày càng xâm nhập vào không gian công cộng – từ nhà máy, kho hàng đến những vai trò dịch vụ và thậm chí cả những hoạt động phi chính thức.
Có thực là những con robot này cần sự giúp đỡ hay chỉ là chiêu trò?
Nguyên nhân cụ thể đằng sau sự xuất hiện của robot này đến nay vẫn chưa được xác nhận công khai. Có nhiều giả thuyết được đưa ra: có thể đây là một màn trình diễn nghệ thuật hoặc chiêu trò tiếp thị nhằm thu hút sự chú ý đến công nghệ robot giá rẻ; cũng có ý kiến cho rằng đây là thử nghiệm xã hội để quan sát phản ứng của con người khi đối diện với một cỗ máy “cần sự giúp đỡ”. Dù động cơ là gì, việc robot “xin tiền sạc pin” lại gợi lên một nghịch lý thú vị: trong khi robot được kỳ vọng sẽ giải quyết vấn đề thiếu hụt lao động và nâng cao năng suất, thì ở đây nó lại xuất hiện với tư cách “người cần được cứu trợ” về năng lượng.
Cuối cùng, dù là trò đùa, chiêu trò hay thử nghiệm có chủ đích, câu chuyện robot humanoid quỳ xin tiền giữa phố Trung Quốc đã chạm đến một điểm nhạy cảm của thời đại: khi máy móc bắt đầu “sống” theo cách của con người – cần năng lượng, cần sự giúp đỡ, cần tương tác xã hội – thì chính chúng ta cũng phải đối diện với những câu hỏi mới về vị trí của con người trong thế giới ngày càng tự động hóa. Sự kiện này vừa mang tính giải trí cao, vừa là lời nhắc nhở nhẹ nhàng rằng công nghệ tiến bộ nhanh đến đâu, những giá trị cốt lõi về sự đồng cảm và hỗ trợ lẫn nhau vẫn là thứ khó thay thế hoàn toàn bằng thuật toán hay động cơ điện.