Washington D.C., ngày 5/5/2026 – Giữa bối cảnh căng thẳng leo thang ở Vịnh Ba Tư, Mỹ đã chính thức triển khai chiến dịch “Project Freedom” nhằm khôi phục tự do hàng hải qua Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
Theo thông báo của Tổng thống Donald Trump và Lực lượng Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Project Freedom là hoạt động bảo vệ tàu thương mại trung lập, không phải hộ tống trực tiếp mà cung cấp “ô bảo vệ” bằng tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay chiến đấu, drone và 15.000 quân nhân.
Xung đột nổ ra ngay ngày đầu
Ngay khi chiến dịch bắt đầu ngày 4/5, Iran đã phản ứng mạnh mẽ bằng cách phóng tên lửa hành trình, drone và sử dụng thuyền nhỏ tốc độ cao tấn công tàu thương mại và lực lượng Mỹ. Theo Bộ Quốc phòng Mỹ:
Lực lượng Mỹ đã bắn chìm 6-7 thuyền nhỏ Iran bằng trực thăng Apache và Seahawk.
Đánh chặn thành công nhiều tên lửa và drone nhắm vào tàu dân sự.
Hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã đi qua Eo biển Hormuz an toàn.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định: “Ceasefire vẫn còn hiệu lực. Project Freedom là hoạt động riêng biệt, mang tính phòng thủ. Chúng tôi đã dự đoán sẽ có xung đột ban đầu và đã đáp trả quyết liệt”.
Xuồng cao tốc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran di chuyển trên vịnh Ba Tư tháng 4/2024. Ảnh: AFP
Phản ứng từ Iran
Iran cáo buộc Mỹ vi phạm ceasefire, tuyên bố “chúng tôi mới chỉ bắt đầu” và khẳng định an ninh Eo biển Hormuz nằm trong tay họ. Tehran cũng thực hiện các cuộc tấn công vào UAE, gây cháy tại khu công nghiệp dầu Fujairah.
Kể từ khi xung đột leo thang vào cuối tháng 2/2026, Iran đã phong tỏa Eo biển Hormuz đối với hầu hết tàu thuyền quốc tế, chỉ cho phép tàu của chính nước này và một số quốc gia “thân thiện” đi qua. Ngược lại, Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lên tất cả các cảng biển của Iran từ ngày 13/4/2026.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), hàng trăm tàu thương mại cùng khoảng 20.000 thủy thủ đã bị kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư trong suốt hơn hai tháng qua, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho thương mại toàn cầu.
Ngày 3/5/2026, Tổng thống Donald Trump cho biết nhiều quốc gia đã liên hệ trực tiếp với Mỹ, đề nghị hỗ trợ khẩn cấp cho các tàu đang mắc kẹt. Washington sau đó quyết định triển khai chiến dịch “Project Freedom” nhằm khôi phục tự do hàng hải qua Eo biển Hormuz.
Lực lượng Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố huy động quy mô lớn cho chiến dịch, bao gồm các khu trục hạm mang tên lửa dẫn đường, khoảng 100 máy bay chiến đấu, phương tiện không người lái (drone) và hơn 15.000 quân nhân.
Chiến dịch khiến giá dầu và xăng toàn cầu tiếp tục biến động mạnh. Nguy cơ xung đột lan rộng vẫn hiện hữu, trong khi nhiều quốc gia kêu gọi kiềm chế và trở lại đàm phán.