P-Lab, hay Công ty TNHH MTV Giám định PNJ, là công ty con sở hữu 100% vốn của Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ). Được thành lập từ cuối năm 2010 với vốn điều lệ 10 tỷ đồng, đơn vị này chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn và giám định vàng, bạc, kim loại quý cùng các loại đá quý, đá bán quý. Trước khi đổi tên thành P-Lab vào cuối năm 2024, doanh nghiệp từng tự giới thiệu trên website là đơn vị chiếm khoảng 70% thị phần kiểm định kim cương và đá quý tại Việt Nam, với hơn 10.000 lượt kiểm định mỗi tháng, chủ yếu là kim cương có giá trị lên tới hàng triệu USD.
Vai trò của P-Lab tại PNJ không chỉ dừng lại ở kiểm định thông thường. Đây là “người bạn đồng hành tin cậy” giúp PNJ đảm bảo chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường, hỗ trợ quy trình bán hàng, bảo hành, đổi trả và bảo vệ quyền lợi khách hàng. PNJ chi hàng chục tỷ đồng mỗi năm cho dịch vụ giám định từ P-Lab (khoảng 6,83 tỷ đồng năm 2023, 10,7 tỷ đồng năm 2024), đồng thời có giao dịch thuê mặt bằng và vay vốn qua lại giữa hai bên. Với tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 và đối soát theo chuẩn GIA (Viện ngọc học quốc tế), P-Lab giúp PNJ xây dựng uy tín về chất lượng kim cương – yếu tố then chốt trong ngành trang sức cao cấp.
Tuy nhiên, vai trò độc lập của P-Lab đang bị đặt dấu hỏi sau sự kiện gần đây. Nguyên Giám đốc P-Lab, ông Đặng Ngọc Thảo, bị Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố trong vụ buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Theo cơ quan điều tra, ông Thảo bị cáo buộc mua kim cương nhập lậu không khớp giấy chứng nhận GIA, sau đó mài bỏ mã số gốc, khắc mã PNJ-Lab và cấp giấy kiểm định mới để hợp thức hóa trước khi bán ra thị trường nhằm thu lợi bất chính. Điều đáng chú ý là P-Lab hoạt động độc lập và theo quy định không được phép kinh doanh các sản phẩm do chính mình kiểm định.
Vụ việc này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của P-Lab mà còn tác động trực tiếp đến cổ phiếu PNJ, vốn giảm kịch sàn ngay sau khi thông tin lan tỏa. PNJ nhanh chóng phát thông cáo khẳng định tất cả kim cương do công ty phân phối được kiểm định tại P-Lab theo quy trình ISO tiêu chuẩn, đối soát với GIA và có hồ sơ lưu trữ để truy xuất nguồn gốc. Tập đoàn mẹ cam kết phối hợp với cơ quan chức năng, đảm bảo hoạt động của P-Lab duy trì ổn định và tuân thủ pháp luật.
PNJ Stock Price and Chart — HOSE:PNJ — TradingView
Từ góc nhìn kinh tế, P-Lab đóng góp không lớn vào lợi nhuận tổng thể của PNJ (chỉ khoảng 1,4% tổng đầu tư vào các công ty con), nhưng lại giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng niềm tin người tiêu dùng. Trong ngành trang sức, nơi chất lượng và nguồn gốc là yếu tố quyết định giá trị, một đơn vị kiểm định uy tín giúp PNJ phân biệt với hàng giả, hàng kém chất lượng. Tuy nhiên, mối quan hệ gia đình giữa lãnh đạo P-Lab và một số thành viên HĐQT PNJ cũng dấy lên lo ngại về xung đột lợi ích tiềm ẩn.
Sự việc này còn phản ánh những thách thức chung của ngành kiểm định đá quý Việt Nam: nhu cầu minh bạch ngày càng cao giữa bối cảnh buôn lậu kim cương xuyên quốc gia và kỳ vọng của người tiêu dùng về nguồn gốc rõ ràng. PNJ đã khẳng định cam kết chất lượng, nhưng để khôi phục niềm tin, doanh nghiệp cần minh bạch hơn về quy trình kiểm soát nội bộ và mối quan hệ giữa các đơn vị thành viên.
P-Lab vẫn là trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái của PNJ nhờ vai trò kiểm định độc lập và thị phần lớn, nhưng vụ việc gần đây cho thấy rủi ro pháp lý và uy tín có thể lan tỏa nhanh chóng trong ngành. Việc duy trì minh bạch và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế sẽ là chìa khóa để P-Lab và PNJ vượt qua thách thức này.