Cuộc chiến pháp lý giữa hai gã khổng lồ công nghệ đang trở nên công khai và cá nhân hóa hơn bao giờ hết. Chỉ vài giờ sau khi Apple nộp đơn lên tòa án liên bang Mỹ yêu cầu đẩy nhanh thu thập chứng cứ và ban hành lệnh cấm tạm thời, OpenAI đã đăng bài viết trên blog chính thức với tiêu đề “Apple is getting this wrong”, khẳng định vụ kiện mang tính “thiếu cẩn trọng, hung hăng và kỳ quặc mang tính công kích cá nhân”.
Bài viết của OpenAI không chỉ bác bỏ các cáo buộc mà còn công bố loạt tin nhắn iMessage và email, nhằm chứng minh rằng chính quy trình quản lý của Apple mới là nguyên nhân khiến dữ liệu vẫn còn tồn đọng sau khi nhân viên nghỉ việc.
Diễn biến vụ kiện và những cáo buộc ban đầu
Ngày 10/7, Apple đệ đơn kiện OpenAI, công ty io Products (startup phần cứng do Jony Ive đồng sáng lập, được OpenAI mua lại năm 2025 với giá khoảng 6,5 tỷ USD) cùng hai cựu nhân viên Chang Liu và Tang Yew Tan. Apple cáo buộc nhóm này đã tuồn bí mật công nghệ liên quan đến thiết kế, sản xuất và chuỗi cung ứng phần cứng để hỗ trợ tham vọng sản xuất thiết bị AI tiêu dùng của OpenAI.
Theo đơn kiện, Chang Liu – cựu kỹ sư hệ thống điện cao cấp làm việc tại Apple suốt 8 năm – nghỉ việc ngày 22/1/2026 nhưng vẫn giữ laptop công ty và lợi dụng lỗ hổng xác thực để tải hàng chục tệp tin bảo mật, bao gồm tài liệu kỹ thuật về sản phẩm chưa ra mắt. Còn Tang Yew Tan, người có 24 năm gắn bó với Apple và từng là Phó chủ tịch thiết kế sản phẩm iPhone, Apple Watch, bị cáo buộc sử dụng kiến thức nội bộ để phỏng vấn ứng viên, yêu cầu mang linh kiện thật đến buổi phỏng vấn và chia sẻ quy trình bảo mật khi nhân viên nghỉ việc.
Apple còn cho biết đã phát hiện hơn 400 cựu nhân viên của mình đang làm việc tại OpenAI. Trong đơn nộp ngày 4/8, Apple mở rộng phạm vi điều tra, cho rằng có thêm 11 cựu nhân viên khác có thể liên quan hoặc là nhân chứng, đồng thời yêu cầu tòa án ban hành lệnh cấm tạm thời để ngăn OpenAI truy cập, sử dụng hoặc tiết lộ thông tin bị cáo buộc là bí mật thương mại trong thời gian chờ xét xử.
OpenAI đưa ra bằng chứng phản bác
OpenAI lập luận rằng các cáo buộc của Apple dựa trên thông tin sai lệch. Công ty công bố các tin nhắn cho thấy sau khi Chang Liu nghỉ việc, chính các đồng nghiệp cũ tại Apple đã chủ động liên hệ nhờ hỗ trợ tìm kiếm tài liệu chuyên môn, thậm chí tiếp tục trao đổi đến đầu tháng 3. Một đoạn tin nhắn ngày 27/1 cho thấy Liu nhắc đồng nghiệp đăng xuất tài khoản iMessage trên máy tính đã bàn giao vì lo ngại lộ thông tin về công ty mới. Đến 31/1, nhân viên Apple phản hồi đã đăng xuất iCloud nhưng chủ động chọn không xóa dữ liệu cũ của Liu.
OpenAI khẳng định việc dữ liệu vẫn còn tồn tại là do Apple không cắt quyền truy cập triệt để khi nhân viên nghỉ việc – một vấn đề phổ biến tại hãng. “Apple hiện đang cố đổ lỗi cho ‘quyền truy cập dư thừa’, nhưng họ không thừa nhận đây là vấn đề thường xuyên do chính họ quản lý hệ thống lỏng lẻo”, OpenAI viết.
Đối với Tang Tan, OpenAI nhấn mạnh ông luôn quán triệt với đội ngũ rằng công ty không muốn và không được sử dụng bất kỳ thông tin bí mật nào từ đối thủ. Công ty cũng chỉ ra sai sót của đội ngũ pháp lý Apple khi gửi email nhầm cho người khác do lẫn lộn hai họ gốc Á, rồi im lặng suốt 5 tháng trước khi bất ngờ khởi kiện.
Ảnh minh họa: Toàn cảnh Apple Park tại Cupertino, nơi tập trung các hoạt động nghiên cứu và phát triển phần cứng của Apple.
Bối cảnh rộng hơn và tác động tiềm ẩn
Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh quan hệ đối tác giữa hai bên vốn đã căng thẳng. OpenAI từng hợp tác với Apple để tích hợp ChatGPT vào hệ sinh thái iOS, nhưng sau đó không hài lòng với cách triển khai, cho rằng tính năng bị “chôn” và không mang lại lượng người dùng trả phí như kỳ vọng. Hồi tháng 5, có thông tin OpenAI thậm chí cân nhắc các biện pháp pháp lý liên quan đến thỏa thuận này.
Giới phân tích pháp lý nhận định vụ việc có thể trở thành tiền lệ quan trọng trong cuộc đua phần cứng AI. Việc nhân viên di chuyển giữa các công ty công nghệ là chuyện thường xảy ra ở California, nơi luật không cấm cạnh tranh lao động. Tuy nhiên, nếu chứng minh được việc mang theo tài liệu bảo mật và sử dụng chúng, OpenAI có thể đối mặt với rủi ro lớn. Lệnh cấm tạm thời nếu được chấp thuận có thể làm chậm tiến độ phát triển thiết bị của OpenAI, trong khi Apple bảo vệ lợi thế cạnh tranh lâu dài của mình.
Một số chuyên gia cho rằng Apple đang gửi thông điệp rõ ràng tới nhân viên hiện tại về việc bảo vệ bí mật thương mại, đồng thời cảnh báo các công ty khác trong ngành AI. Cuộc chiến này cũng phản ánh xu hướng ngày càng nhiều tranh chấp về sở hữu trí tuệ khi AI chuyển từ phần mềm sang sản phẩm vật lý.
Triển vọng phía trước
OpenAI phải nộp phản hồi chính thức trước ngày 17/8, còn phiên xét xử yêu cầu lệnh cấm tạm thời dự kiến diễn ra vào ngày 1/10 tại tòa án liên bang California. Cho đến lúc đó, cả hai bên sẽ tiếp tục công kích lẫn nhau trên mặt trận dư luận.
Vụ việc không chỉ là tranh chấp giữa hai công ty mà còn đặt ra câu hỏi lớn hơn về cách các ông lớn công nghệ quản lý nhân sự và dữ liệu trong thời đại cạnh tranh khốc liệt. Dù kết quả cuối cùng ra sao, rõ ràng quan hệ đối tác từng được kỳ vọng giữa Apple và OpenAI đã chuyển thành cuộc đối đầu trực diện, với phần cứng AI làm tâm điểm.