Hàng nghìn người Việt Nam đang trong giai đoạn chờ xử lý đơn I-485 (Application to Register Permanent Residence or Adjust Status) đối mặt với sự không chắc chắn gia tăng trong bối cảnh backlog hồ sơ nhập cư Mỹ tăng mạnh và các chính sách thẩm định mới của USCIS năm 2026.
Theo dữ liệu từ các nguồn phân tích nhập cư, backlog tổng thể cho I-485 đã đạt khoảng 1,59 triệu hồ sơ vào tháng 6/2026, tăng đáng kể so với trước. Đối với công dân gốc Việt, số hồ sơ chờ xử lý tăng khoảng 15% trong quý 1 năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, với hơn 60% hồ sơ đã vượt mốc 12 tháng chờ đợi do kiểm tra an ninh và phỏng vấn bổ sung.
Rủi ro chính đối với hồ sơ đang chờ
Các chính sách mới của USCIS, bao gồm Policy Memorandum PM-602-0199 (tháng 5/2026), nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh tình trạng (adjustment of status) là quyền quyết định tùy nghi (discretionary). Điều này có nghĩa hồ sơ dù đủ điều kiện kỹ thuật vẫn có thể bị từ chối nếu thiếu yếu tố tích cực mạnh hoặc có lịch sử phức tạp (overstay, làm việc trái phép, tiền án…).
Đặc biệt, việc đi lại trở nên rủi ro cao. Nếu rời Mỹ mà không có advance parole hợp lệ, hồ sơ I-485 có thể bị coi là từ bỏ. Ngay cả với advance parole, một số trường hợp có thể bị yêu cầu chuyển sang xử lý lãnh sự ở nước ngoài, dẫn đến nguy cơ bị cấm nhập cảnh 3 hoặc 10 năm nếu có unlawful presence.
Ngoài ra, quy định Public Charge mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 9/2026 sẽ tăng cường kiểm tra khả năng trở thành gánh nặng công cộng đối với hồ sơ mới, dù hồ sơ đã nộp trước đó vẫn theo khung cũ.
Mẫu đơn I-485 – Đơn xin điều chỉnh tình trạng cư trú thường trú. — Nguồn: Ellis Island Immigration
Phán quyết tòa án bảo vệ quyền tạm thời
Một số phán quyết tòa án đã mang lại sự bảo vệ nhất định. Ngày 23/3/2026, Thẩm phán Richard Stearns tại Tòa án Liên bang Massachusetts đã ban hành lệnh tạm dừng một số chính sách hành chính khắt khe, khẳng định quyền tự do cơ bản của những người đang chờ thẻ xanh, đặc biệt nhóm tị nạn và nhân đạo đã cư trú hợp pháp ít nhất một năm.
Tòa án Rhode Island cũng đã hủy bỏ một số chính sách “hold” (tạm dừng xử lý) đối với hồ sơ từ một số quốc gia, buộc USCIS tiếp tục thẩm định. Những phán quyết này giúp nhiều hồ sơ tránh bị đình trệ hoàn toàn và duy trì quyền làm việc, cư trú tạm thời trong lúc chờ.
Tuy nhiên, các lệnh này không loại bỏ hoàn toàn rủi ro từ thẩm định chặt chẽ hơn hoặc thay đổi chính sách trong tương lai
Mẫu thẻ xanh (Permanent Resident Card) của Mỹ — Nguồn: Boundless
Lời khuyên từ chuyên gia
Các luật sư nhập cư khuyến cáo người đang chờ I-485:
• Không nên rút hoặc từ bỏ hồ sơ mà không có tư vấn pháp lý.
• Thu thập đầy đủ hồ sơ lịch sử nhập cư (I-94, visa, EAD, lịch sử đi lại…).
• Tránh đi lại không cần thiết, đặc biệt nếu visa gốc đã hết hạn.
• Theo dõi sát sao thông báo từ USCIS và cập nhật địa chỉ kịp thời.
Cộng đồng người Việt tại Mỹ – vốn có nhiều người theo diện gia đình, việc làm hoặc tị nạn – đang theo dõi sát các diễn biến này, vì sự chậm trễ kéo dài có thể ảnh hưởng đến ổn định cuộc sống, công việc và kế hoạch gia đình.