Châu Âu đang trải qua một trong những đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay. Nhiệt độ kỷ lục được ghi nhận ở Pháp, Tây Ban Nha, Anh, Đức và nhiều quốc gia khác, với Paris chạm ngưỡng 40°C, một số nơi ở Tây Ban Nha vượt 45°C. Đợt nóng kéo dài khiến đêm cũng không dịu bớt, các tòa nhà cũ được thiết kế để giữ ấm giờ trở thành "lò nung" thực thụ.
Theo các nguồn tin, Pháp ghi nhận hơn 2.000 ca tử vong thừa chỉ trong một tuần cao điểm, trong khi tổng số ca liên quan đến nắng nóng trên toàn châu Âu đã vượt hàng nghìn người. Người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh lý nền chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhiều trường học, nhà máy phải đóng cửa hoặc giảm sản xuất, đường sắt gián đoạn, và hệ thống y tế chịu áp lực lớn.
Lý do chính khiến người châu Âu "cự tuyệt" điều hòa xuất phát từ truyền thống lâu đời. Trong nhiều thập kỷ, khí hậu châu Âu tương đối ôn hòa, nên các tòa nhà được xây dựng để giữ nhiệt vào mùa đông chứ không phải làm mát mùa hè. Điều hòa được xem là thiết bị ồn ào, phá hoại kiến trúc di sản, tốn điện và không thân thiện với môi trường. Chi phí điện cao cùng chính sách tiết kiệm năng lượng của EU càng làm tăng rào cản. Nhiều cư dân, đặc biệt ở các chung cư cũ tại Paris, còn bị hàng xóm phản đối khi muốn lắp máy.
Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đang thay đổi tất cả. Châu Âu ấm lên nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu, khiến các đợt nắng nóng xảy ra thường xuyên hơn, kéo dài hơn và khắc nghiệt hơn. Những gì từng là "hiếm gặp" giờ trở thành bình thường mới. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng cách tiếp cận truyền thống không còn phù hợp, đặc biệt khi hàng chục nghìn người đã thiệt mạng vì nhiệt trong những năm gần đây.
Về mặt kinh tế, nắng nóng gây thiệt hại lớn cho năng suất lao động, du lịch và nông nghiệp. Về xã hội, nó làm lộ rõ khoảng cách giữa các nhóm: người giàu có thể tìm nơi mát mẻ hoặc lắp thiết bị, trong khi người nghèo và người cao tuổi phải chịu đựng. Trên mạng xã hội, tranh cãi nổ ra giữa quan điểm Mỹ (với gần 90% nhà có điều hòa) và châu Âu, với một số chính trị gia cánh hữu kêu gọi kế hoạch lắp đặt đại trà.
Dù một số quốc gia như Ý có tỷ lệ sử dụng cao hơn, phần lớn châu Âu vẫn đang ở ngã ba đường. Các chính phủ bắt đầu thảo luận về việc trang bị điều hòa cho trường học, bệnh viện và văn phòng, song vẫn thận trọng vì lo ngại tăng tiêu thụ năng lượng và phát thải. Một số chuyên gia đề xuất giải pháp kết hợp: cải thiện cách nhiệt tòa nhà, trồng cây xanh đô thị và thay đổi hành vi.
Nắng nóng kỷ lục 2026 là lời cảnh tỉnh rõ ràng rằng châu Âu không thể mãi bám víu vào truyền thống trong bối cảnh khí hậu thay đổi nhanh chóng. Việc cân bằng giữa bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản và bảo vệ sinh mạng con người đòi hỏi những điều chỉnh kịp thời, sáng tạo hơn. Nếu không, những thiệt hại về người và kinh tế sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai gần.
Tác giả / Nguồn:
Biên soạn từ các báo cáo của WSJ, BBC, CNN, WHO, World Weather Attribution và các nguồn tin quốc tế uy tín (tháng 7/2026).