Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, nằm trên đường Bắc Cực đang tan băng. Mỹ đã có căn cứ Space Force Pituffik (trước là Thule) từ thời Chiến tranh lạnh và quyền đóng quân theo hiệp ước 1951. Điều mới là ba bên cùng nói sẽ siết cửa với nước không thuộc NATO — quan chức State Department nêu rõ Trung Quốc và Nga không được đặt căn cứ, không đưa quân, và cơ chế ngăn đầu tư nhạy cảm.
Căn cứ Pituffik (Thule), Greenland. Nguồn: Wikimedia / Wikipedia
Ông Trump viết trên Truth Social rằng Mỹ sẽ “mãi mãi” làm những gì cần để bảo vệ an ninh Greenland và nước Mỹ, không mất chi phí, và sẽ bắt đầu xây hiện diện quân sự lớn. Phía Mỹ còn nói quyền tiếp cận, đóng quân và bay qua vẫn còn nếu Greenland độc lập sau này.
Copenhagen và Nuuk đọc khác. Frederiksen nói thỏa thuận công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc, quyền tự quyết của người Greenland, và có lợi cho NATO. Nielsen nói văn bản tính đến lợi ích Greenland. Cả hai nhấn mạnh đảo không phải để bán — lập trường họ giữ suốt thời gian Washington nói tới việc “lấy” Greenland.
Văn bản đầy đủ chưa công bố. Quy mô căn cứ mới, ai duyệt đầu tư, quyền tài nguyên còn để ngỏ. Giáo sư Mikkel Vedby Rasmussen (Đại học Copenhagen) nhận xét đây chưa chắc là điểm dừng tham vọng Mỹ với tài nguyên và vị trí chiến lược của đảo.
Ký tên dự kiến ở New York tuần LHQ. Cho đến lúc Quốc hội Đan Mạch và Greenland thông qua, đây vẫn là thỏa thuận chính trị hơn là luật đã có hiệu lực.