Bộ Tài chính Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành một cuộc can thiệp phối hợp trên thị trường ngoại hối vào ngày 31/7 nhằm hỗ trợ đồng yen đang suy yếu nghiêm trọng. Động thái này được Bộ Tài chính Nhật Bản chính thức xác nhận vào ngày 3/8, trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng lên tiếng khẳng định.
Theo thông báo của phía Nhật Bản, cuộc can thiệp nhằm đối phó với “biến động quá mức và diễn biến hỗn loạn” của đồng yen trong những tháng gần đây. Đồng yen từng giảm xuống mức thấp nhất khoảng 40 năm so với đồng đô la Mỹ, tiệm cận ngưỡng 164 yen đổi 1 USD trước khi có động thái can thiệp. Sau khi hai nước hành động, đồng yen đã tăng giá mạnh, có thời điểm về quanh mức 155-157 yen/USD.
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không do dự thực hiện các cuộc can thiệp phối hợp tiếp theo trong tương lai”. Bà cũng nhấn mạnh rằng Tokyo vẫn duy trì liên lạc chặt chẽ với Bộ Tài chính Mỹ. Phía Mỹ, ông Bessent cho biết hành động phối hợp đã “đối phó với các diễn biến hỗn loạn của đồng yen” và khẳng định Washington “sẽ không do dự tham gia các cuộc can thiệp chung tiếp theo”.
Màn hình tỷ giá USD/JPY tại một sàn giao dịch ngoại hối ở Nhật Bản, phản ánh sự biến động mạnh của đồng yen trước khi có can thiệp phối hợp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng lên tiếng ủng hộ, cho biết Mỹ đã hỗ trợ Nhật Bản theo yêu cầu của Tokyo như một biểu hiện của tình hữu nghị và vì lợi ích ổn định kinh tế toàn cầu. Ông nói rằng “họ muốn một chút giúp đỡ và chúng tôi luôn ở bên Nhật Bản”, đồng thời nhấn mạnh đây là tín hiệu của mối quan hệ tốt đẹp giữa hai đồng minh.
Đây là lần can thiệp phối hợp đầu tiên giữa Mỹ và Nhật Bản kể từ năm 2011, khi hai nước cùng hành động để làm yếu đồng yen sau thảm họa động đất và sóng thần ở miền Đông Nhật Bản. Lần này, mục tiêu ngược lại là hỗ trợ đồng yen đang mất giá quá nhanh. Một số nguồn tin cho biết phía Nhật Bản có thể đã chi khoảng 36-59 tỷ USD trong các đợt mua yen gần đây, trong khi Mỹ tham gia với quy mô ước tính nhỏ hơn, có thể thông qua việc bán euro để mua yen.
Nguyên nhân sâu xa khiến đồng yen suy yếu kéo dài là khoảng cách lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Lãi suất tại Mỹ cao hơn nhiều so với Nhật Bản, nơi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng trong thời gian dài. Điều này thúc đẩy dòng vốn “carry trade” – vay yen với lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn bằng đô la Mỹ hoặc các đồng tiền khác – khiến áp lực bán yen tăng mạnh.
Đồng yen yếu kéo dài gây nhiều hệ lụy đối với nền kinh tế Nhật Bản. Chi phí nhập khẩu năng lượng và hàng hóa tăng cao, làm gia tăng áp lực lạm phát đối với người tiêu dùng. Đồng thời, sự biến động mạnh trên thị trường ngoại hối cũng ảnh hưởng đến thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản và có nguy cơ lan truyền sang thị trường tài chính toàn cầu, bao gồm cả lợi suất trái phiếu Mỹ..
Các nhà phân tích đánh giá rằng cuộc can thiệp phối hợp lần này mang tính biểu tượng mạnh mẽ, cho thấy Mỹ sẵn sàng hỗ trợ đồng minh chiến lược tại châu Á trong bối cảnh biến động tài chính. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài của các cuộc can thiệp vẫn phụ thuộc vào việc liệu BOJ có điều chỉnh chính sách tiền tệ hay không, cũng như diễn biến lãi suất tại Mỹ. Nếu khoảng cách lãi suất không thu hẹp, áp lực mất giá đối với đồng yen có thể tái diễn.
Phía Nhật Bản cũng thông báo sẽ tận dụng cơ chế repo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FIMA) trong tương lai để linh hoạt hơn trong việc quản lý thanh khoản đô la. Điều này cho thấy Tokyo đang chuẩn bị các công cụ hỗ trợ lâu dài hơn thay vì chỉ dựa vào can thiệp trực tiếp trên thị trường.
Thị trường hiện vẫn theo dõi sát sao khả năng có thêm các đợt can thiệp. Đồng yen đã giữ được đà tăng sau thông báo chính thức, nhưng các nhà giao dịch cảnh báo rằng nếu không có sự thay đổi về nền tảng kinh tế và chính sách tiền tệ, động thái này có thể chỉ mang lại hiệu ứng ngắn hạn. Sự phối hợp hiếm hoi giữa Washington và Tokyo lần này được xem là tín hiệu rõ ràng rằng cả hai nước đều coi sự ổn định của đồng yen là vấn đề quan trọng đối với an ninh tài chính khu vực và toàn cầu.