Cuối ngày 27/9, Nhà Trắng và Bộ Thương mại Trung Quốc công bố danh sách hàng khuyến nghị giảm thuế qua Hội đồng Thương mại Mỹ–Trung. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói khung “30 đổi 30” mở cửa khoảng 30% xuất khẩu Mỹ sang Trung Quốc và hạ rào với đồ tiêu dùng Trung Quốc mà Mỹ ít nhập từ nước khác. “Chính quyền Trump sẽ tiếp tục theo đuổi thương mại công bằng, cân bằng và đối ứng với Trung Quốc,” Greer viết trong thông cáo. Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận hai bên thảo luận khung giảm thuế đối ứng 30 tỷ USD mỗi chiều, nhằm “ổn định thương mại Trung–Mỹ” và tạo điều kiện cho hàng xuất khẩu liên quan.
Jamieson Greer điều trần về chính sách thương mại. Nguồn: CBS News
Chiều Mỹ sang Trung Quốc gồm 1.619 dòng: ngô, lúa mì, cao lương, thịt, sữa, dầu thực vật, hải sản, gỗ, mỹ phẩm, thiết bị y tế, than. Không có đậu nành — mặt hàng nông dân Mỹ chờ nhất. Chiều Trung Quốc sang Mỹ gồm 77 nhóm: lò vi sóng, máy pha cà phê, máy nướng, bát đĩa, chăn ga, đồ chơi, pháo hoa, đồ Noel, ghế trẻ em. Tổng kim ngạch hai chiều khoảng 60 tỷ USD, nhỏ so với hơn 400 tỷ USD hàng hóa hai chiều năm 2025. Phần lớn mặt hàng trong danh sách dự kiến về mức thuế tối huệ quốc (MFN). Danh sách có thể chỉnh, thường không quá một lần mỗi năm.
Chip, xe điện, pin và đất hiếm không nằm trong gói. Fact sheet Nhà Trắng chỉ nói hai bên “tiếp tục xử lý” lo ngại Mỹ về khoáng sản chiến lược. Financial Times dẫn quan chức Mỹ: Trung Quốc mới đáp ứng khoảng hai phần ba cam kết đất hiếm. Đình chiến thương mại được kéo thêm; Washington muốn gia hạn ngắn để kiểm tra tuân thủ, Bắc Kinh muốn dài hơn. Hai nước cũng lập nhóm công tác nông nghiệp dưới Hội đồng Thương mại và Trung Quốc sẽ xem xét cho định chế tài chính có vốn Mỹ mở chi nhánh.
Về công nghệ, hai bên lập kênh đối thoại AI — Nhà Trắng gọi là “Super Intelligence Dialogue” — để trao đổi rủi ro, lợi ích và cơ chế báo sự cố. Greer nói kiểm soát xuất khẩu chip không nằm trong chương trình nghị sự kênh này. Vòng tiếp theo dự kiến trước cuối tháng 11.
Chang Shu, kinh tế trưởng châu Á tại Bloomberg Economics, nhận xét thỏa thuận cho thấy vừa ích lợi vừa giới hạn của khung hàng “không nhạy cảm”: đủ để ổn định ngắn hạn, chưa đụng các mặt trận chiến lược.
Nhận định:
Gói 60 tỷ USD là hàng dễ nhượng: đồ chơi, máy nướng, ngô, than. Đậu nành bị loại khỏi danh sách nên nông dân Midwest chưa thở phào. Đất hiếm và chip vẫn là đòn mặc cả riêng. Kênh AI tách khỏi kiểm soát xuất khẩu nghĩa là Washington giữ lệnh hạn chế chip, Bắc Kinh giữ khoáng sản. Thỏa thuận này mua thời gian đến cuối năm — chưa phải hòa giải chuỗi cung ứng.
