Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi sâu sắc nền kinh tế Mỹ — từ việc thúc đẩy tăng trưởng GDP đến tạo ra phần lớn lợi nhuận trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, Quốc hội Mỹ vẫn chưa thể đạt được đồng thuận về cách thức điều chỉnh công nghệ này. Tình trạng bế tắc này đang diễn ra trong bối cảnh các công ty AI lớn đang tăng cường vận động hành lang mạnh mẽ, tạo ra một cuộc “chiến tranh ủy nhiệm” mà ở đó ngành công nghiệp có thể định hình chính sách trước khi chính sách định hình ngành.
Dù có sự đồng thuận lưỡng đảng về việc cần phải có phản ứng chính sách với AI, các nhà lập pháp vẫn đang tranh cãi về cách tiếp cận. Một số ý kiến cho rằng nên ưu tiên các tiêu chuẩn liên bang về phát triển và triển khai AI, nhưng nguồn lực và sự cấp thiết để soạn thảo luật trước bầu cử giữa kỳ vẫn còn hạn chế.
Theo Adam Kovacevich (Chamber of Progress), “cuộc chiến chính hiện nay là liệu có nên dành nhiều thời gian cho luật AI liên bang hay không”. Trong khi đó, Nicole Alvarez (Center for American Progress) nhận định: “Mọi người đều đồng ý AI là công nghệ mang tính chuyển đổi và cần có phản ứng chính sách. Cuộc chiến thực sự nằm ở việc quản trị trông như thế nào.”
Ngành AI đang chi mạnh tay để ảnh hưởng đến quá trình lập pháp. Năm 2025, bốn công ty lớn là OpenAI, Meta, Google (Alphabet) và Nvidia đã chi tổng cộng 50,9 triệu USD cho hoạt động vận động hành lang. Anthropic tăng chi gấp hơn 4 lần lên 1,56 triệu USD chỉ trong quý đầu năm, còn OpenAI gần như tăng gấp đôi lên 1,02 triệu USD.
Các chuyên gia nhận định, khi các công ty thấy rõ lợi nhuận từ việc đầu tư vận động hành lang, họ sẽ tiếp tục tăng chi tiêu sau khi Quốc hội mới tuyên thệ nhậm chức vào tháng 1 năm sau. Điều này có nghĩa là dòng tiền vận động hành lang sẽ tiếp tục chảy mạnh.
Ngay cả khi đảng Cộng hòa duy trì kiểm soát Quốc hội, ngưỡng 60 phiếu tại Thượng viện để thông qua hầu hết các luật vẫn đòi hỏi sự thỏa hiệp lưỡng đảng. Bất kỳ luật AI nào cũng sẽ phải cân bằng giữa việc thúc đẩy đổi mới và bảo vệ an toàn, việc làm cũng như môi trường.
Công chúng ngày càng lo ngại về tác động của AI:
Mất việc làm do tự động hóa.
Chi phí môi trường và kinh tế khổng lồ của các trung tâm dữ liệu.
Rủi ro an toàn từ các mô hình AI mạnh mẽ.
Nếu mục tiêu của Mỹ là dẫn đầu thế giới về AI, các nhà phân tích cảnh báo không thể loại trừ công chúng khỏi cuộc trò chuyện. Việc làm suy giảm niềm tin của người dân sẽ khiến họ do dự khi áp dụng công nghệ này vào cuộc sống hàng ngày.
Kết quả bầu cử giữa kỳ và bầu cử tổng thống sẽ có tác động lớn đến hình dạng của bất kỳ luật AI nào trong tương lai. Dù là phe nào nắm quyền, áp lực từ công chúng và các nhóm lợi ích sẽ buộc Quốc hội phải hành động — hoặc tiếp tục bị chỉ trích vì chậm trễ.
Cuộc chiến về AI tại Mỹ hiện nay không chỉ là về công nghệ, mà còn là về quyền lực, tiền bạc và niềm tin công chúng. Trong khi Quốc hội vẫn đang loay hoay tìm hướng đi, ngành AI đang chủ động định hình tương lai thông qua vận động hành lang mạnh mẽ. Câu hỏi lớn đặt ra là: Liệu Quốc hội có kịp “bắt kịp” AI trước khi AI định hình lại cả thể chế chính trị Mỹ?