Khi nước Mỹ chuẩn bị bước vào chuỗi sự kiện kỷ niệm lịch sử lớn nhất trong thế kỷ 21 – 250 năm Tuyên ngôn Độc lập – Washington D.C. một lần nữa trở thành tâm điểm không chỉ của các hoạt động lễ hội hoành tráng mà còn của những diễn biến chính trị và an ninh phức tạp. Từ tháng 8/2025, Tổng thống Trump đã triển khai hàng nghìn thành viên Vệ binh Quốc gia đến thủ đô theo lệnh hành chính, với mục tiêu chính thức là “khôi phục luật pháp và trật tự” trước tình trạng tội phạm được cho là mất kiểm soát. Lực lượng này, chủ yếu đến từ D.C. và các bang do thống đốc Cộng hòa lãnh đạo, đã được gia hạn hiện diện đến hết năm 2026, bất chấp chi phí khổng lồ và những chỉ trích gay gắt từ phe đối lập.
Giờ đây, trong một bước ngoặt đáng chú ý, các thống đốc Đảng Dân chủ từ một số bang đã bắt đầu điều động lực lượng Vệ binh của bang mình đến D.C. Đây là lần đầu tiên kể từ khi chiến dịch triển khai của Trump bắt đầu, các thống đốc Dân chủ mới tham gia một cách có tổ chức. Các lực lượng này được cử đến chủ yếu để hỗ trợ quản lý đám đông, kiểm soát giao thông và đảm bảo an ninh logistics cho America 250 – chuỗi sự kiện kỷ niệm với tâm điểm là các hoạt động tại thủ đô và diễu hành tàu buồm quốc tế Sail4th 250.
Bối cảnh triển khai Vệ binh Quốc gia dưới thời Trump
Việc Tổng thống Trump triển khai Vệ binh Quốc gia đến Washington D.C. bắt nguồn từ lệnh hành chính tháng 8/2025, khi ông tuyên bố tình trạng khẩn cấp tội phạm tại thủ đô. Hàng nghìn binh sĩ từ D.C. và các bang Cộng hòa như Alabama, Georgia, Louisiana, Mississippi, South Carolina, South Dakota, West Virginia và Tennessee đã được điều động. Số lượng lực lượng đã tăng gần gấp đôi trong tháng gần đây, lên khoảng 4.800 – 5.000 người, trong khuôn khổ “chiến dịch tăng cường mùa hè” của liên bang.
Chi phí cho hoạt động này là rất lớn – ước tính khoảng 2,8 triệu USD mỗi ngày theo Cơ quan Ngân sách Quốc hội. Các nghị sĩ Dân chủ đã chỉ trích mạnh mẽ, cho rằng lực lượng không tập trung vào các khu vực tội phạm cao nhất và hiệu quả không tương xứng với chi phí. Phe Dân chủ cũng đã đệ trình các vụ kiện và gửi bản tóm tắt pháp lý (amicus brief) phản đối việc quân sự hóa không gian đô thị.
Mặc dù tội phạm tại D.C. theo xu hướng giảm trong những năm gần đây, chính quyền Trump vẫn duy trì lập luận rằng sự hiện diện của Vệ binh là cần thiết để duy trì trật tự, đặc biệt trước các sự kiện lớn thu hút hàng triệu du khách.
Sự tham gia của các thống đốc Dân chủ: Hợp tác thực tế hay tín hiệu chính trị?
Trong những ngày gần đây, các thống đốc Dân chủ từ Kentucky, North Carolina, Michigan và Minnesota đã bắt đầu gửi lực lượng Vệ binh đến D.C. Các thống đốc này nhấn mạnh rõ ràng rằng quân đội bang được cử đến chỉ để hỗ trợ các sự kiện America 250, bao gồm quản lý đám đông, điều phối giao thông và đảm bảo môi trường an toàn cho du khách, chứ không tham gia nhiệm vụ thực thi pháp luật của Liên bang Joint Task Force – lực lượng mà phe Dân chủ từ lâu đã phản đối.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các lực lượng này vẫn được liệt kê dưới sự quản lý tổ chức của nhiệm vụ liên bang. Điều này đã gây ra một số nhầm lẫn và tranh cãi. Ví dụ, bang Kentucky chỉ gửi một thành viên Vệ binh, nhưng sau đó người này bị chuyển sang nhiệm vụ khác mà không có sự đồng ý đầy đủ của Thống đốc Andy Beshear. Văn phòng thống đốc đã yêu cầu điều chuyển hoặc triệu hồi lại.
Tương tự, Michigan gửi hơn 100 người và Minnesota gửi 107 người trong tuần qua. Các phát ngôn viên của hai bang này khẳng định mục đích duy nhất là hỗ trợ America 250.
“Chúng tôi cử lực lượng đến để đảm bảo sự kiện kỷ niệm quốc gia diễn ra an toàn và suôn sẻ cho mọi người dân Mỹ,” một phát ngôn viên của Thống đốc Michigan chia sẻ. “Đây không phải là sự ủng hộ cho chính sách triển khai dài hạn của chính quyền liên bang.”
Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng việc phân biệt rõ ràng giữa nhiệm vụ hỗ trợ sự kiện và nhiệm vụ thực thi pháp luật là rất khó khăn trong thực tế, vì các hoạt động đang đan xen với nhau. Việc lực lượng được tích hợp vào hệ thống chỉ huy liên bang cũng làm dấy lên lo ngại về việc “liên bang hóa chức năng” (functional federalization) đối với Vệ binh bang.
Chiều sâu chính trị và hệ lụy
Động thái của các thống đốc Dân chủ diễn ra trong bối cảnh chính trị Mỹ đang rất phân cực. Phe Dân chủ từ lâu đã phản đối mạnh mẽ việc Tổng thống Trump sử dụng Vệ binh Quốc gia trong nước, coi đây là sự lạm dụng quyền lực và vi phạm tinh thần luật Posse Comitatus. Việc một số thống đốc Dân chủ nay chủ động gửi quân đến D.C. cho thấy sự linh hoạt chính trị: họ sẵn sàng hợp tác khi lợi ích quốc gia (an ninh cho sự kiện kỷ niệm lớn) được đặt lên hàng đầu.
Tuy nhiên, quyết định này cũng gây ra những tranh luận nội bộ trong Đảng Dân chủ. Một số nhà hoạt động lo ngại rằng việc hợp tác có thể bị phe Cộng hòa lợi dụng để hợp pháp hóa chính sách quân sự hóa đô thị. Ngược lại, các thống đốc tham gia lập luận rằng từ chối hỗ trợ an ninh cho America 250 sẽ là thiếu trách nhiệm với công dân và du khách.
Về mặt thực tiễn, việc bổ sung lực lượng từ các bang Dân chủ sẽ giúp tăng cường năng lực kiểm soát đám đông và ứng phó khẩn cấp cho các hoạt động kỷ niệm tại D.C. vào tháng 7/2026. Với quy mô dự kiến hàng triệu người tham gia, sự phối hợp giữa lực lượng liên bang và Vệ binh từ cả hai đảng là cần thiết để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Triển vọng và thông điệp
Sự tham gia của các thống đốc Dân chủ đánh dấu một khoảnh khắc hiếm hoi của sự hợp tác lưỡng đảng trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump. Dù động thái có mang tính chiến thuật chính trị hay đơn giản là nhu cầu thực tế, nó gửi đi thông điệp rõ ràng: trong những dịp trọng đại của đất nước, an ninh và ổn định phải là ưu tiên chung, vượt lên trên sự chia rẽ đảng phái.
Khi America 250 chính thức diễn ra, sự hiện diện của Vệ binh Quốc gia từ cả hai đảng sẽ trở thành biểu tượng của tinh thần quốc gia đoàn kết trong ngày kỷ niệm 250 năm độc lập. Lịch sử sẽ ghi nhận đây là một trong những khoảnh khắc mà chính trị Mỹ tạm gác lại sự phân cực để hướng về một mục tiêu chung – tôn vinh hành trình của nền cộng hòa.