Biểu đồ xu hướng điểm NAEP Toán và Đọc lớp 8 từ 2003–2025 cho thấy sự suy giảm rõ nét sau năm 2013 (nguồn: Educational Opportunity Project at Stanford).
Báo cáo phân tích điểm kiểm tra tiêu chuẩn của hơn 100 học khu lớn nhất Mỹ từ năm 2009 đến 2025, tập trung vào học sinh lớp 3–8. Kết quả chính:
Môn Đọc: Điểm số giảm ở 83% học khu so với thập kỷ trước. Lớp 8 đạt mức thấp nhất kể từ năm 1990.
Môn Toán: Điểm số giảm ở 70% học khu.
Xu hướng suy giảm đã xuất hiện từ năm 2013 (trước đại dịch), và đại dịch chỉ làm tình hình trầm trọng thêm chứ không phải nguyên nhân duy nhất.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng ngay cả học sinh ở các học khu giàu có (có nguồn lực tốt) cũng ghi nhận mức giảm tương tự, cho thấy vấn đề mang tính hệ thống chứ không chỉ do bất bình đẳng kinh tế.
Học sinh Mỹ đang gặp khó khăn với bài tập và sách vở – biểu tượng cho áp lực học tập ngày càng tăng (ảnh minh họa).
Các nhà nghiên cứu chỉ ra nhiều yếu tố góp phần:
Ảnh hưởng của mạng xã hội và công nghệ: Thời gian sử dụng điện thoại và mạng xã hội tăng mạnh từ năm 2010, dẫn đến giảm khả năng tập trung và kỹ năng đọc hiểu sâu.
Giảm thời gian học và kiểm tra: Nhiều trường cắt giảm thời gian học trực tiếp và số lượng bài kiểm tra chuẩn hóa sau đại dịch.
Khủng hoảng giáo viên: Thiếu giáo viên nghiêm trọng, đặc biệt ở môn Toán và Khoa học, dẫn đến chất lượng giảng dạy giảm.
Yếu tố xã hội: Tăng căng thẳng tâm lý, thiếu hỗ trợ gia đình và sự chênh lệch về tiếp cận giáo dục trực tuyến.
Tom Kane (Harvard) – một trong các tác giả chính – nhận định: “Đây không chỉ là vấn đề của đại dịch. Chúng ta đang chứng kiến một cuộc suy thoái học tập kéo dài một thế hệ.”
Suy giảm điểm số không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập cá nhân mà còn đe dọa tương lai kinh tế Mỹ: lực lượng lao động kém kỹ năng, giảm năng suất và khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn. Các chuyên gia cảnh báo nếu không có hành động quyết liệt, Mỹ có thể mất lợi thế cạnh tranh toàn cầu so với các quốc gia châu Á và châu Âu.
Khuyến nghị từ báo cáo:
Tăng cường thời gian học trực tiếp và chương trình can thiệp sớm.
Đầu tư mạnh vào đào tạo giáo viên và công nghệ hỗ trợ học tập.
Giảm ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội đối với trẻ em.
Theo dõi và công bố dữ liệu điểm số thường xuyên hơn để có can thiệp kịp thời.
Báo cáo Education Scorecard 2026 là tiếng chuông cảnh tỉnh rõ ràng cho hệ thống giáo dục Mỹ. Việc học sinh Mỹ kém hơn thập kỷ trước không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của những vấn đề tích tụ lâu năm. Để đảo ngược xu hướng này, cần sự phối hợp mạnh mẽ giữa chính phủ, trường học và gia đình. Nếu không, “thế hệ học sinh hôm nay” sẽ bước vào đời với ít kỹ năng và kiến thức nền tảng hơn hẳn so với các thế hệ trước – một tổn thất khó bù đắp cho tương lai quốc gia.