Giống như hàng nghìn người cao tuổi khác trên khắp nước Mỹ, Jude Pare, 77 tuổi sống ở vùng nông thôn Minnesota, từng tin chắc rằng gói thuốc kê toa Medicare của ông là hoàn toàn miễn phí. Ông không phải lo lắng về chi phí thuốc men trong suốt năm 2025. Nhưng đến tháng 4 năm 2026, ông bất ngờ bị chấm dứt quyền lợi chỉ vì khoản nợ tích lũy 28,80 USD – tương đương chưa đầy 10 USD mỗi tháng. Không còn bảo hiểm, ông phải đối mặt với hóa đơn gần 1.800 USD cho một lọ thuốc Xarelto (thuốc chống đông máu) chỉ trong 90 ngày nếu mua qua GoodRx. “Ông ấy có thể chảy máu đến chết nếu không có thuốc”, người bạn đời của ông chia sẻ.
Câu chuyện của Jude Pare không phải cá biệt. Theo phóng sự điều tra của TSPR/NPR công bố ngày 6/7/2026, Wellcare – công ty bảo hiểm thuộc tập đoàn Centene – đã chấm dứt bảo hiểm thuốc của khoảng 140.000 người tham gia gói Value Script chỉ trong tháng 4/2026 vì lý do không thanh toán phí bảo hiểm. Gói Value Script từng là gói thuốc độc lập (stand-alone Part D) phổ biến nhất nước Mỹ với gần 6 triệu người đăng ký, được quảng bá mạnh mẽ với mức phí $0 trong nhiều năm. Năm 2026, ở 26 bang và Washington D.C., gói này bắt đầu thu phí – dù chỉ ở mức vài đô la mỗi tháng – nhưng hàng chục nghìn người không nhận ra hoặc không kịp phản ứng.
Nguyên nhân sâu xa nằm ở sự kết hợp giữa thay đổi chính sách và thiếu sót trong giao tiếp. Từ năm 2025, Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act) đã áp đặt mức trần chi tiêu tự trả cho thuốc kê toa Part D ở mức 2.000 USD/năm (tăng lên 2.100 USD năm 2026). Điều này giúp hàng triệu người tiết kiệm chi phí lớn, nhưng đồng thời cũng tạo áp lực tài chính lên các công ty bảo hiểm tư nhân. Họ buộc phải điều chỉnh phí bảo hiểm và danh mục thuốc để duy trì lợi nhuận. Wellcare là một trong những công ty thực hiện điều chỉnh mạnh ở nhiều khu vực.
Nhiều người cao tuổi không nhận ra sự thay đổi vì nhiều lý do chồng chéo. Thông báo thường niên (Annual Notice of Change) dài tới 21 trang, trong đó thông tin về phí mới chỉ xuất hiện ở trang 3 và trang 8. Một số người nhận thư nhưng bị chuyển tiếp nhầm địa chỉ khi họ di chuyển theo mùa (như Jude Pare thường trú đông ở Arizona). Nhiều người khác cho rằng thông báo là thư rác hoặc tin nhắn lừa đảo – điều không lạ với thế hệ thường xuyên bị nhắm đến bởi các cuộc gọi và thư giả mạo Medicare. Đặc biệt, khi gói ở mức $0 premium năm 2025, khoản phí bảo hiểm không còn bị khấu trừ tự động từ tiền An sinh Xã hội. Sang năm 2026, người dùng phải chủ động “bầu chọn lại” (reelect) việc khấu trừ, nhưng rất ít người biết hoặc thực hiện.
Medicare cho phép công ty bảo hiểm có thời gian ân hạn (grace period) hai tháng, Wellcare đã nới lỏng thành ba tháng. Sau đó, họ chấm dứt quyền lợi mà không cần cảnh báo thêm. Kết quả là người như Wayne Bennett, 74 tuổi ở Durham, North Carolina, bị hủy bảo hiểm vào tháng 5/2026 chỉ vì khoản phí 3,60 USD/tháng. Ông đang dùng chín loại thuốc điều trị huyết áp, glaucoma và COPD. “Tôi sẵn sàng trả ngay, nhưng họ nói đã hủy rồi”, ông chia sẻ với sự bối rối và tức giận.
Hậu quả không chỉ dừng ở chi phí tăng vọt. Hầu hết người cao tuổi Mỹ (gần 90%) đang dùng ít nhất một loại thuốc kê toa, và gần một nửa sống chung với bốn bệnh mãn tính trở lên. Việc mất bảo hiểm giữa chừng có thể dẫn đến bỏ thuốc, nhập viện khẩn cấp hoặc thậm chí tử vong. Ngoài ra, những người bị chấm dứt vì không đóng phí thường không được phép tái tham gia cho đến kỳ Open Enrollment mùa thu để có hiệu lực năm 2027, trừ khi đủ điều kiện Extra Help (chương trình hỗ trợ thuốc cho người thu nhập thấp) hoặc một số trường hợp đặc biệt rất hẹp. Khoảng 40.000 trong số 140.000 người bị ảnh hưởng may mắn đủ điều kiện Extra Help và có thể tái tham gia ngay, nhưng phần lớn còn lại phải chờ gần một năm.
Cục Quản lý Medicare và Medicaid (CMS) thừa nhận có hạn chế pháp lý trong việc can thiệp. Họ không thể buộc các công ty bảo hiểm giữ chân người dùng hay đơn giản hóa thông báo vượt quá quy định hiện hành. Điều này phản ánh một thực tế lớn hơn của hệ thống y tế Mỹ: Medicare Part D được thiết kế dựa trên mô hình cạnh tranh tư nhân, nơi các công ty bảo hiểm liên tục thay đổi sản phẩm để tối ưu lợi nhuận. Mô hình này mang lại sự linh hoạt nhưng cũng tạo ra sự bất ổn và nhầm lẫn dai dẳng cho người dùng cuối – đặc biệt là nhóm người cao tuổi có thể suy giảm nhận thức hoặc không quen sử dụng công nghệ để kiểm tra thông tin trực tuyến.
Khi người cao tuổi bỏ thuốc hoặc dùng thuốc không đúng liều do thiếu tiền, họ có nguy cơ nhập viện cao hơn, tạo áp lực lên hệ thống Medicare truyền thống và Medicaid. Đồng thời, nó cũng làm suy giảm niềm tin vào chương trình Medicare – vốn được xem là một trong những thành tựu xã hội quan trọng nhất của Mỹ.
Sang năm 2027, vấn đề có thể lặp lại ở quy mô lớn hơn. Wellcare và nhiều công ty khác dự kiến tiếp tục điều chỉnh phí ở 32 bang và Washington D.C. Các chuyên gia tư vấn bảo hiểm (SHIP) ở nhiều bang đã cảnh báo người dân cần chủ động kiểm tra thông báo Annual Notice of Change gửi vào tháng 9 hàng năm và tận dụng các buổi tư vấn miễn phí trước khi Open Enrollment kết thúc.
Câu chuyện này là lời nhắc nhở rõ ràng rằng trong hệ thống y tế Mỹ, ngay cả những quyền lợi tưởng chừng ổn định và “miễn phí” cũng có thể thay đổi mà không có cảnh báo đầy đủ. Sự phức tạp của quy trình, sự phụ thuộc vào thông báo giấy tờ dài dòng và thiếu cơ chế hỗ trợ chủ động đã đẩy hàng chục nghìn người cao tuổi – những người vốn đã mong manh về sức khỏe và tài chính – vào tình thế rủi ro không đáng có.
Tác giả / Nguồn:
Dựa trên phóng sự điều tra của TSPR/NPR ngày 6/7/2026, kết hợp dữ liệu từ Medicare.gov, KFF và phân tích chuyên sâu của biên tập viên.