Cuộc chiến Mỹ-Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 sau các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel nhằm vào mục tiêu hạt nhân và quân sự của Iran. Đến giữa tháng 5, xung đột đã kéo dài hơn 60 ngày – mốc quan trọng theo Luật War Powers 1973 – buộc Tổng thống phải xin ý kiến Quốc hội để tiếp tục chiến dịch. Nghị quyết H.Con.Res. do Dân biểu Josh Gottheimer (D-New Jersey) dẫn dắt nhằm kích hoạt cơ chế này, yêu cầu Mỹ rút quân trong 30 ngày trừ khi Quốc hội cho phép.
Một ngày trước (13/5), Thượng viện cũng bác bỏ nghị quyết tương tự với tỷ lệ 49-50. Tại Hạ viện, cuộc bỏ phiếu diễn ra căng thẳng: phe Dân chủ gần như thống nhất ủng hộ (209 phiếu thuận), nhưng Dân biểu Jared Golden (D-Maine) – người thường xuyên ủng hộ lập trường cứng rắn về quốc phòng – đã bỏ phiếu chống. Ngược lại, ba nghị sĩ Cộng hòa nổi tiếng “diều hâu” hoặc độc lập là Thomas Massie (R-Kentucky), Brian Fitzpatrick (R-Pennsylvania) và Tom Barrett (R-Michigan) đã bỏ phiếu thuận, tạo ra tỷ lệ hòa lịch sử.
Kết quả cụ thể và phản ứng
Kết quả: 212-212 → Nghị quyết thất bại (cần đa số tuyệt đối để thông qua).
Phân tích bỏ phiếu: Chỉ có 3 nghị sĩ Cộng hòa “phản bội” đảng, cho thấy phe Cộng hòa vẫn đoàn kết cao độ ủng hộ Trump dù có dấu hiệu rạn nứt.
Phản ứng: Dân chủ chỉ trích Trump “lạm quyền”, cáo buộc chính quyền vi phạm Hiến pháp. Phe Cộng hòa và Nhà Trắng coi nghị quyết là “thủ tục chính trị” không cần thiết, nhấn mạnh Iran vẫn là mối đe dọa an ninh quốc gia. Gottheimer tuyên bố sẽ tiếp tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu tương tự để “ghi nhận lập trường” của Quốc hội
Phân tích chiều sâu
Cuộc bỏ phiếu phản ánh sâu sắc cuộc tranh luận lâu dài về quyền lực chiến tranh giữa Tổng thống và Quốc hội Mỹ. Luật War Powers 1973 được ban hành sau Chiến tranh Việt Nam nhằm hạn chế quyền hành động đơn phương của Tổng thống, nhưng trong thực tế, các tổng thống hai đảng thường bỏ qua hoặc chỉ coi là “khuyến nghị”.
Lần này, sự ủng hộ của ba nghị sĩ Cộng hòa cho thấy rạn nứt nội bộ GOP ngày càng lộ rõ: một số dân biểu lo ngại chi phí chiến tranh, tổn thất nhân mạng (hàng chục lính Mỹ thiệt mạng), và tác động kinh tế toàn cầu (giá dầu tăng vọt do eo biển Hormuz bị phong tỏa một phần). Tuy nhiên, đa số Cộng hòa vẫn tin rằng Trump cần linh hoạt để đối phó với Iran – quốc gia họ cho là “trục ma quỷ” hỗ trợ khủng bố và theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Về mặt chiến lược, nghị quyết thất bại là thắng lợi lớn cho Trump: ông có thể tiếp tục chiến dịch mà không bị ràng buộc pháp lý ngay lập tức. Tuy nhiên, áp lực từ Quốc hội và dư luận (cùng với lệnh ngừng bắn mong manh do Pakistan làm trung gian) có thể buộc Nhà Trắng phải đàm phán hoặc tìm lối thoát ngoại giao.
Tác động đến khu vực và Việt Nam
Toàn cầu: Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển 20% dầu mỏ thế giới – vẫn là điểm nóng, khiến giá năng lượng biến động mạnh và đe dọa lạm phát.
Việt Nam: Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn, Việt Nam có thể chịu áp lực từ giá xăng dầu tăng. Đồng thời, ổn định quan hệ Mỹ-Trung (sau thượng đỉnh Bắc Kinh) có thể gián tiếp ảnh hưởng đến cách Mỹ xử lý Iran – đối tác chiến lược của Bắc Kinh.
Tổng thể, cuộc bỏ phiếu 212-212 không chỉ là thất bại của phe Dân chủ mà còn là tín hiệu cảnh báo về sự chia rẽ ngày càng sâu trong Quốc hội Mỹ về chính sách đối ngoại của Trump. Các nỗ lực tương tự chắc chắn sẽ tiếp tục, nhưng với đa số Cộng hòa kiểm soát Hạ viện, khả năng thay đổi lớn vẫn còn xa.
Nguồn: Fox News, Reuters, Al Jazeera, Stars and Stripes, CBS News và các báo cáo chính thức từ Hạ viện Mỹ. Cập nhật đến 15/5/2026, giờ Việt Nam
