Bắc Kinh, ngày 14/5/2026 - Sau hơn 2 giờ hội đàm song phương tại Đại Lễ Đường Nhân Dân, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã kết thúc ngày đầu tiên của chuyến thăm với những tín hiệu tích cực về thương mại và ổn định khu vực, dù vẫn tồn tại những bất đồng sâu sắc về Đài Loan và công nghệ.
Những thỏa thuận và cam kết ban đầu nổi bật
Theo readout từ Nhà Trắng và truyền thông Trung Quốc, hai bên đạt được một số kết quả cụ thể ngay ngày đầu:
Thương mại & Mua sắm: Trung Quốc cam kết tăng mua đậu nành, năng lượng (dầu mỏ, khí hóa lỏng LNG) và khoảng 200 máy bay Boeing 737. Đây là tín hiệu quan trọng giúp nông dân và ngành năng lượng Mỹ, đồng thời hỗ trợ Boeing – một trong những doanh nghiệp lớn nhất trong phái đoàn tỷ phú tháp tùng Trump.
Trung Đông & Iran: Hai bên nhất trí Eo Hormuz phải được mở để đảm bảo dòng chảy năng lượng toàn cầu. Cả hai cũng đồng thuận “Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân”. Đây được xem là thắng lợi ngoại giao của Trump trong bối cảnh chiến tranh Iran đang gây gián đoạn nguồn cung dầu.
Cơ chế mới: Hai bên thảo luận thành lập “Board of Trade” (Hội đồng Thương mại) để giải quyết tranh chấp thương mại thường xuyên, tránh lặp lại chiến tranh thương mại trước đây. Thỏa thuận ngừng bắn thương mại hiện tại có khả năng được gia hạn
Trump mô tả cuộc gặp là “vô cùng tích cực và hiệu quả”, nhấn mạnh “tương lai tuyệt vời” giữa hai nước. Việc mang theo “siêu đoàn tỷ phú” (Elon Musk, Jensen Huang, Tim Cook…) đã tạo áp lực trực tiếp, giúp đạt được các cam kết mua sắm nhanh chóng. Đây là phong cách “ngoại giao kinh doanh” điển hình của Trump – dùng doanh nghiệp tư nhân làm đòn bẩy.
Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh quan hệ Mỹ-Trung là “mối quan hệ quan trọng nhất thế giới” và kêu gọi “hợp tác thay vì đối đầu”. Tuy nhiên, ông đưa ra cảnh báo rõ ràng: nếu vấn đề Đài Loan không được xử lý thận trọng, có thể dẫn đến “xung đột”. Đây là lập trường cứng rắn quen thuộc, cho thấy Bắc Kinh không nhượng bộ trên vấn đề cốt lõi.
Các chuyên gia từ AP, Reuters và CFR nhận định ngày đầu chưa có đột phá lớn. Nhiều cam kết mua sắm chỉ là “tái khẳng định” hoặc gia hạn các thỏa thuận cũ (như Phase One). Vấn đề cốt lõi như kiểm soát xuất khẩu chip AI, rare earths, fentanyl và hỗ trợ Nga vẫn chưa được giải quyết triệt để. Đây chủ yếu là cuộc gặp “quản lý bất đồng” hơn là ký kết lịch sử.
Ngày 15/5 dự kiến tập trung sâu hơn vào AI, đầu tư lẫn nhau và có thể công bố thêm các thỏa thuận tượng trưng. Trump đã mời ông Tập thăm Mỹ vào tháng 9/2026, mở ra chuỗi gặp gỡ thường xuyên hơn trong năm nay.
Ngày đầu hội đàm cho thấy cả hai bên đều muốn giảm nhiệt và ưu tiên ổn định kinh tế trong bối cảnh bất ổn toàn cầu (Iran, Ukraine). Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu. Thành công thực sự sẽ nằm ở việc thực thi các cam kết và khả năng xây dựng lòng tin lâu dài giữa hai siêu cường.