General Motors đã thực hiện đợt cắt giảm lớn tại nhà máy Factory Zero – nhà máy sản xuất xe điện flagship của hãng tại Detroit, Michigan. Theo các báo cáo, GM đã sa thải hơn 1.000 công nhân (một số nguồn cho biết khoảng 1.140 việc làm vĩnh viễn) và lắp đặt khoảng 50 robot hợp tác (collaborative robots hoặc cobots) do Fanuc sản xuất. Các robot này được sử dụng để hỗ trợ lắp ráp các tấm thân xe (body panels) trên dây chuyền sản xuất, làm việc song song với công nhân còn lại.
Đợt cắt giảm này diễn ra sau một loạt động thái của GM nhằm điều chỉnh chiến lược xe điện. Do nhu cầu xe điện toàn cầu chậm lại, GM đã tạm dừng sản xuất nhiều lần và giảm quy mô tham vọng EV. Nhà máy Factory Zero, vốn được kỳ vọng là trung tâm sản xuất xe điện cao cấp (như GMC Hummer EV), đã phải đối mặt với áp lực tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất.
GM cho biết việc lắp đặt robot không nhằm thay thế hoàn toàn con người mà để cải thiện an toàn lao động và ergonomics. Các cobots giúp thực hiện các công việc lặp lại, nặng nhọc hoặc nguy hiểm, giảm nguy cơ chấn thương cho công nhân và tăng tính linh hoạt của dây chuyền sản xuất.
Công đoàn United Auto Workers (UAW), đặc biệt là Local 22 đại diện cho công nhân tại Factory Zero, đã phản đối mạnh mẽ. Chủ tịch Local 22, James Cotton, cho biết GM đang “lấy đi sức lao động của chúng tôi” và đã nộp đơn khiếu nại (grievances) về vấn đề an toàn khi robot hoạt động gần công nhân. Công đoàn cho rằng việc sa thải hàng loạt sau đó lắp robot là hành động dịch chuyển việc làm sang máy móc, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng nghìn gia đình công nhân.
Vụ việc phản ánh xu hướng tự động hóa mạnh mẽ trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Nhiều nhà sản xuất xe hơi đang đẩy mạnh sử dụng robot và trí tuệ nhân tạo để giảm chi phí lao động, tăng năng suất và đối phó với biến động thị trường. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức lớn về việc làm, đào tạo lại kỹ năng cho người lao động và quan hệ lao động – quản lý.
GM khẳng định sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ để duy trì cạnh tranh trong lĩnh vực xe điện, đồng thời cam kết hỗ trợ công nhân bị ảnh hưởng thông qua các chương trình đào tạo và chuyển đổi việc làm.
Quyết định cắt giảm nhân sự và tăng cường robot tại Factory Zero cho thấy GM đang thực hiện chiến lược tái cấu trúc mạnh mẽ để thích ứng với thực tế thị trường xe điện. Dù mang lại lợi ích về hiệu quả và an toàn, động thái này đã làm dấy lên lo ngại về tương lai việc làm trong ngành ô tô và đòi hỏi sự cân bằng giữa công nghệ và con người.
