Washington D.C., 15/4/2026 – Hàng triệu người Mỹ đang đối mặt với “cú sốc giá” bảo hiểm y tế sau khi các khoản trợ cấp nâng cao của Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng (ACA – còn gọi là Obamacare) chính thức hết hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo báo cáo mới nhất của KFF Health News và Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid (CMS), phí tự trả trung bình tăng 65 USD/tháng, khiến hơn 1,4 triệu người đã bỏ hoặc không gia hạn bảo hiểm Marketplace trong kỳ mở đăng ký 2026.
Đây là hậu quả trực tiếp của việc Quốc hội không gia hạn các khoản trợ cấp bổ sung (enhanced premium tax credits) – vốn được áp dụng từ năm 2021 dưới thời Tổng thống Biden và hết hạn cuối năm 2025. Trước đây, trợ cấp nâng cao giúp hơn 20 triệu người chỉ phải trả tối đa 8,5% thu nhập cho bảo hiểm. Nay, mức trợ cấp quay về quy định cũ, khiến chi phí cá nhân tăng mạnh.
Số liệu cụ thể từ báo cáo chính thức Theo phân tích của KFF (công bố ngày 5/2/2026), phí bảo hiểm tự trả (net premium) của người nhận trợ cấp tăng trung bình 114% so với năm 2025 – từ 888 USD/năm lên 1.904 USD/năm. Tương đương, mỗi tháng người dân phải chi thêm khoảng 65-85 USD, tùy tiểu bang và độ tuổi.
Dữ liệu CMS công bố ngày 28/1/2026 cho thấy tổng số người chọn kế hoạch Marketplace năm 2026 giảm khoảng 1,4 triệu so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2020, số lượng đăng ký giảm thay vì tăng. Nhiều người dù đã chọn kế hoạch trong kỳ mở đăng ký nhưng không đóng phí đầu tiên do chi phí quá cao.
Các nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất bao gồm:
Người thu nhập trung bình (250-400% mức nghèo liên bang): phí tăng gấp đôi.
Người lớn tuổi (50-64 tuổi): phí tăng mạnh nhất do rủi ro sức khỏe cao.
Các bang không mở rộng Medicaid (Texas, Florida, Georgia…): hơn 50% số người nhận trợ cấp bỏ bảo hiểm.
Biểu đồ thay đổi phí bảo hiểm hàng năm theo tiểu bang sau khi trợ cấp ACA hết hạn – hơn 1,4 triệu người bỏ Marketplace, tác động mạnh nhất ở các bang không mở rộng Medicaid. — Nguồn: KFF Health News
Bối cảnh và nguyên nhân Các khoản trợ cấp nâng cao được ban hành khẩn cấp trong đại dịch COVID-19 (American Rescue Plan 2021) và kéo dài đến năm 2025 (Inflation Reduction Act). Chúng giúp giảm phí bảo hiểm xuống mức thấp kỷ lục, đẩy số người có bảo hiểm Marketplace lên mức cao nhất lịch sử (hơn 21 triệu người năm 2025).
Khi hết hạn, các công ty bảo hiểm đã điều chỉnh giá danh nghĩa (gross premium) tăng trung bình 20-26% do rủi ro cao hơn. Kết hợp với trợ cấp giảm, người dân phải chịu toàn bộ gánh nặng. Urban Institute dự báo nếu không có thay đổi, đến cuối năm 2026 sẽ có thêm 4,8 triệu người Mỹ rơi vào tình trạng không bảo hiểm.
Phản ứng từ các bênTổng thống Donald Trump: Trong bài phát biểu liên quan đến “Great Healthcare Plan” mới công bố, ông Trump gọi đây là “bằng chứng rõ ràng Obamacare thất bại” và khẳng định kế hoạch mới của ông sẽ chuyển trợ cấp trực tiếp cho người dân, giảm giá thuốc và minh bạch chi phí bệnh viện.
Đảng Dân chủ: Chỉ trích mạnh mẽ. Chủ tịch Hạ viện Hakeem Jeffries cho rằng “việc để trợ cấp hết hạn là quyết định tàn nhẫn, đẩy hàng triệu gia đình vào cảnh khốn đốn”.
Ngành bảo hiểm: Hiệp hội Bảo hiểm Mỹ (AHIP) thừa nhận nhiều khách hàng bỏ hợp đồng nhưng cho biết họ đang cố gắng điều chỉnh gói sản phẩm rẻ hơn.
Người dân: Nhiều câu chuyện cá nhân trên HealthCare. gov và các diễn đàn cho thấy gia đình trung lưu phải chọn giữa bảo hiểm và chi phí sinh hoạt. Một phụ nữ 26 tuổi ở New York chia sẻ phí tăng từ 147 USD lên 849 USD/tháng, buộc cô phải bỏ bảo hiểm
Tác động dài hạn Các chuyên gia cảnh báo tình trạng “adverse selection” (người khỏe mạnh bỏ bảo hiểm, chỉ người bệnh ở lại) sẽ khiến giá tiếp tục tăng trong các năm tới. CBO (Cơ quan Ngân sách Quốc hội) dự báo đến năm 2028, số người không có bảo hiểm có thể tăng thêm 2,2 triệu.
Đồng thời, chi phí y tế khẩn cấp và điều trị muộn sẽ tăng gánh nặng cho hệ thống bệnh viện và Medicaid. Nhiều bang đang xem xét các biện pháp cứu trợ tạm thời, nhưng quy mô hạn chế.
Cập nhật mới nhất (15/4/2026) CMS đang theo dõi tỷ lệ “effectuated enrollment” (số người thực sự đóng phí). KFF dự báo con số bỏ bảo hiểm thực tế có thể lên đến 2 triệu khi hết quý II/2026. Nhà Trắng cho biết “Great Healthcare Plan” của Tổng thống Trump sẽ được trình Quốc hội trong tuần này nhằm khắc phục vấn đề.