Washington D.C., ngày 13/5/2026 – Dr. Marty Makary, bác sĩ phẫu thuật và nhà nghiên cứu nổi tiếng, đã chính thức từ chức Ủy viên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA Commissioner) vào ngày 12/5/2026. Tổng thống Donald Trump xác nhận thông tin và chỉ định Kyle Diamantas – hiện là Phó Ủy viên phụ trách thực phẩm của FDA – làm quyền Ủy viên tạm thời cho đến khi có người thay thế chính thức cần được Thượng viện phê chuẩn.
Nhiệm kỳ ngắn ngủi nhưng đầy sóng gió
Makary được Thượng viện xác nhận vào tháng 3/2025 với tỷ lệ bỏ phiếu lưỡng đảng và chính thức nhậm chức ngày 1/4/2025. Ông là người thứ 27 giữ vị trí này. Trong 13 tháng tại ghế nóng, Makary đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ phê duyệt một số loại thuốc, hỗ trợ nghiên cứu thuốc tâm thần (psychedelics) và mở rộng sử dụng liệu pháp hormone mãn kinh. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông nhanh chóng rơi vào vòng xoáy tranh cãi:
Xung đột trực tiếp với Nhà Trắng về việc phê duyệt vape có hương vị (flavored e-cigarettes). Makary ban đầu phản đối mạnh mẽ nhưng cuối cùng buộc phải nhượng bộ sau áp lực từ Trump và các cố vấn.
Tranh cãi xung quanh việc xem xét lại thuốc phá thai mifepristone.
Áp lực từ phong trào “Make America Healthy Again” (MAHA) do Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. dẫn dắt, vốn chỉ trích Makary “không đủ quyết liệt” trong việc loại bỏ hóa chất khỏi thực phẩm và thuốc men.
Theo các nguồn tin nội bộ, Trump đã ký phê duyệt kế hoạch sa thải Makary từ tuần trước. Makary sau đó gửi thư từ chức qua tin nhắn cho Tổng thống, đồng thời khẳng định một số thành tựu cá nhân như rút ngắn thời gian xem xét thuốc.
Đối chiếu với các Ủy viên FDA trước đây
Để thấy rõ tính đặc biệt của sự kiện này, cần so sánh với các nhiệm kỳ gần nhất:
Makary là Ủy viên FDA thứ tư từ chức hoặc bị sa thải trong năm 2026 – con số cao kỷ lục trong một năm của bất kỳ chính quyền nào kể từ Thế chiến II. So với Califf (nhiệm kỳ ổn định), Makary gặp phải “cơn bão hoàn hảo” từ xung đột nội bộ, áp lực chính trị và dư luận.
Tác động và triển vọng chính sách y tế mới
Việc Makary ra đi được xem là bước ngoặt quan trọng. Kyle Diamantas – người thay thế tạm thời – là luật sư từng đại diện cho các tập đoàn thực phẩm lớn và là người ủng hộ mạnh mẽ việc loại bỏ hóa chất khỏi chuỗi cung ứng thực phẩm. Sự thay đổi này dự kiến sẽ:
Tăng tốc các chính sách “MAHA” (giảm chất phụ gia, tăng minh bạch thực phẩm).
Có thể nới lỏng hoặc siết chặt quy định vape tùy theo chỉ đạo mới từ Nhà Trắng.
Tạo khoảng trống lãnh đạo tạm thời tại FDA – cơ quan quản lý hơn 20% nền kinh tế Mỹ.
Giới phân tích nhận định đây là tín hiệu rõ ràng rằng chính quyền Trump 2.0 đang ưu tiên “làm sạch” lãnh đạo y tế để triển khai agenda triệt để hơn.
Sau khi Dr. Marty Makary từ chức, Kyle Diamantas sẽ giữ vai trò quyền Ủy viên tạm thời. Đây là lần từ chức thứ tư của quan chức cấp cao y tế trong năm 2026, đánh dấu sự chuyển hướng mạnh mẽ hơn theo hướng “Make America Healthy Again”. So với các nhiệm kỳ trước, sự ra đi sớm của Makary phản ánh áp lực chính trị cực lớn lên FDA và mở ra giai đoạn chính sách y tế mới, tiềm ẩn nhiều thay đổi quan trọng đối với ngành dược phẩm, thực phẩm và công chúng Mỹ.