Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và Oman, là tuyến đường vận chuyển dầu thô quan trọng nhất thế giới. Trong giai đoạn căng thẳng leo thang đầu năm 2026 liên quan đến xung đột Mỹ-Iran, lưu lượng tàu qua eo biển này đã giảm mạnh do lo ngại an ninh, dẫn đến giá dầu tăng vọt – Brent từng chạm mức trên 100 USD/thùng và thậm chí cao hơn ở một số thời điểm. Tuy nhiên, với tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình và các biện pháp giảm căng thẳng, số lượng tàu chở dầu qua eo biển đã bắt đầu tăng trở lại. Dữ liệu từ các công ty theo dõi tàu như Kpler cho thấy lưu lượng đã phục hồi đáng kể so với mức thấp nhất trong giai đoạn khủng hoảng.
Sự phục hồi này đã làm dịu bớt nỗi lo về đứt gãy nguồn cung, khiến nhà đầu tư bán tháo dầu để chốt lời. Trong các phiên giao dịch gần đây, giá Brent đã giảm mạnh, thậm chí xuống dưới 74 USD/thùng ở một số thời điểm, đánh dấu mức thấp nhất kể từ cuối tháng 2. Tương tự, dầu WTI của Mỹ cũng giảm xuống dưới 70 USD/thùng. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát biểu trấn an thị trường khi khẳng định eo biển Hormuz sẽ không bị thu phí qua lại, góp phần củng cố kỳ vọng về sự ổn định dài hạn.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, các quyết định chính sách của Mỹ cũng đóng vai trò quan trọng. Bộ Tài chính Mỹ đã công bố tạm hoãn 60 ngày lệnh trừng phạt đối với việc mua dầu Iran, tạo điều kiện cho nguồn cung từ quốc gia này quay lại thị trường toàn cầu. Đây là tín hiệu rõ ràng về sự chuyển biến trong quan hệ Mỹ-Iran sau giai đoạn xung đột. Các nhà phân tích cho rằng, nếu đàm phán tiếp tục tiến triển và lưu lượng qua Hormuz ổn định, giá dầu có thể duy trì ở mức thấp hơn trong những tháng tới, mang lại lợi ích cho nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt với áp lực lạm phát.
Tác động của sự giảm giá dầu này là đa chiều. Đối với người tiêu dùng, chi phí nhiên liệu giảm sẽ giúp hạ nhiệt lạm phát, đặc biệt tại các nước nhập khẩu dầu lớn như Mỹ, châu Âu và các quốc gia đang phát triển. Ở Việt Nam, với tư cách là nước nhập khẩu dầu thô và sản phẩm dầu mỏ, việc giá dầu thế giới giảm có thể góp phần ổn định giá xăng dầu trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp vận tải và giảm gánh nặng chi phí sản xuất. Tuy nhiên, đối với các nước xuất khẩu dầu như các thành viên OPEC+ hay Nga, mức giá thấp hơn sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách và có thể dẫn đến việc cắt giảm sản lượng để hỗ trợ giá.
Về mặt dài hạn, thị trường dầu vẫn đối mặt với nhiều yếu tố bất định. Mặc dù căng thẳng tại Hormuz đang dịu bớt, nhưng bất kỳ sự leo thang nào trong khu vực Trung Đông đều có thể khiến giá dầu đảo chiều nhanh chóng. Ngoài ra, nhu cầu dầu toàn cầu vẫn chịu áp lực từ sự chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và các chính sách giảm phát thải carbon. Các nhà đầu tư hiện đang theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán Mỹ-Iran tiếp theo cũng như dữ liệu kinh tế Mỹ để đánh giá triển vọng lãi suất của Fed, vốn ảnh hưởng gián tiếp đến giá hàng hóa.
Tóm lại, sự giảm giá của dầu thô Brent xuống dưới 75 USD/thùng không chỉ là kết quả của việc eo biển Hormuz sớm trở lại hoạt động bình thường mà còn phản ánh niềm tin của thị trường vào sự ổn định địa chính trị sau giai đoạn căng thẳng. Đây là tín hiệu tích cực cho nền kinh tế toàn cầu nhưng cũng đòi hỏi các quốc gia phải chủ động thích ứng với biến động giá năng lượng. Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng, việc theo dõi sát sao diễn biến thị trường dầu mỏ quốc tế sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp đưa ra quyết định kịp thời, tận dụng cơ hội từ giá năng lượng thấp hơn để thúc đẩy tăng trưởng.
Nguồn tham khảo chính (ngắn gọn):
TradingKey, NBC News, CNBC, Reuters, Trading Economics và các báo cáo từ Kpler về lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz (cập nhật đến tháng 6/2026).