Theo các nguồn tin nội bộ, quỹ này sẽ được quản lý bởi một ủy ban đặc biệt do Tổng thống Trump bổ nhiệm, có quyền quyết định phân bổ tiền cho những người tuyên bố bị “vũ khí hóa” hệ thống tư pháp liên bang. Đối tượng tiềm năng bao gồm gần 1.600 cá nhân bị cáo buộc liên quan đến sự kiện ngày 6/1/2021 tại Điện Capitol, cùng một số thực thể liên quan đến ông Trump và các đồng minh. Kế hoạch này xuất phát từ việc giải quyết các vụ kiện dân sự của Tổng thống Trump, bao gồm vụ đòi bồi thường liên quan đến rò rỉ hồ sơ thuế và cuộc khám xét Mar-a-Lago.
Vụ kiện 10 tỷ USD mà ông Trump khởi xướng chống lại IRS liên quan đến việc rò rỉ thông tin thuế cá nhân năm 2019. Thay vì để vụ việc kéo dài, các bên đang hướng tới thỏa thuận: chính quyền sẽ rút đơn kiện và một số yêu cầu bồi thường khác (khoảng 230 triệu USD) đổi lấy việc thiết lập quỹ “Truth and Justice Commission” với ngân sách gần 1,776 tỷ USD – con số được chọn có ý nghĩa lịch sử liên quan đến năm 1776. Nguồn tiền dự kiến lấy từ Quỹ Phán quyết của Bộ Tài chính, vốn được tài trợ bởi người nộp thuế.
Ủy ban sẽ có thẩm quyền rộng trong việc xét duyệt và chi trả các khoản bồi thường, bao gồm cả các thực thể gián tiếp liên quan đến Tổng thống. Dù ông Trump bản thân không nhận tiền trực tiếp, kế hoạch này mở ra khả năng hỗ trợ cho mạng lưới ủng hộ viên và các tổ chức liên kết. Một số quan chức cho rằng đây là cách sửa chữa những sai lầm của chính quyền trước, đảm bảo công bằng cho những người bị ảnh hưởng bởi các cuộc điều tra chính trị.
Đề xuất nhanh chóng gây chia rẽ sâu sắc. Phe ủng hộ xem đây là bước đi cần thiết để khắc phục “vũ khí hóa” tư pháp, khôi phục niềm tin vào hệ thống. Ngược lại, phe Dân chủ và cựu quan chức chỉ trích mạnh mẽ, gọi đây là “quỹ slush fund” chính trị, dùng tiền thuế công để phục vụ lợi ích cá nhân và đồng minh, tạo tiền lệ nguy hiểm cho việc lạm dụng quyền lực. Nhiều ý kiến lo ngại về tính minh bạch, khả năng xung đột lợi ích khi Tổng thống kiểm soát ủy ban phân bổ.
Kế hoạch này phản ánh bối cảnh chính trị phân cực sâu sắc tại Mỹ hiện nay. Việc sử dụng ngân sách công để bồi thường cho một nhóm cụ thể – dù xuất phát từ mong muốn công lý – đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa sửa chữa sai lầm và ưu đãi chính trị. Trong khi một số vụ việc dưới thời Biden vẫn còn tranh cãi, việc thiết lập quỹ quy mô lớn như vậy có thể ảnh hưởng đến niềm tin công chúng vào các thể chế độc lập như Bộ Tư pháp và IRS.
Dù chưa được phê duyệt chính thức, đề xuất đang được đẩy nhanh. Đây có thể là một trong những quyết định sớm định hình hình ảnh chính quyền Trump thứ hai: kiên quyết bảo vệ đồng minh hay rủi ro bị cáo buộc lạm dụng quyền lực. Cộng đồng quốc tế và cử tri Mỹ đang theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo của vấn đề nhạy cảm này.
