Kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ liên tục tại Đức và khắp châu Âu
Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) xác nhận quốc gia này đã phá vỡ kỷ lục nhiệt độ quốc gia ba ngày liên tiếp. Ngày 26/6, nhiệt độ đạt 41,3°C gần Saarbrücken (giáp Pháp). Sang ngày 27/6, kỷ lục mới là 41,5°C tại Moeckern-Drewitz, bang Saxony-Anhalt. Đến ngày 28/6, trạm đo Neißemünde-Coschen ở Brandenburg ghi nhận 41,7°C – mức cao nhất từng được đo đạc tại Đức kể từ khi có số liệu vào thế kỷ 19.
Không chỉ ban ngày, nhiệt độ ban đêm cũng lập kỷ lục. Một trạm ở Đông Saxony ghi nhận nhiệt độ thấp nhất trong đêm lên tới 29,4°C, phá vỡ kỷ lục cũ 27,2°C từ năm 2003. DWD gọi đây là đợt nắng nóng “mang tính lịch sử”.
Các nước láng giềng cũng chứng kiến những con số chưa từng có. Tại Pháp, ngày 23/6 được Météo-France ghi nhận là ngày nóng nhất kể từ năm 1947, với 44,3°C tại Pissos và kỷ lục tháng 6 tại Paris là 40,9°C. Tây Ban Nha từng chạm 45,1°C tại Andújar. Séc ghi nhận 41,9°C tại Doksany – lần đầu tiên nhiệt độ vượt 41°C trong mạng lưới trạm chính thức. Ba Lan, Đan Mạch, Thụy Sĩ và nhiều nước khác cũng phá vỡ các kỷ lục tháng 6 hoặc kỷ lục tuyệt đối.
Ảnh minh họa: Nhiệt độ kỷ lục 41,7°C tại Đức – biểu tượng cho đợt nắng nóng lịch sử.
Hơn 1.300 ca tử vong dư thừa – “Kẻ giết người thầm lặng”
WHO công bố hơn 1.300 ca tử vong dư thừa trên toàn châu Âu kể từ ngày 21/6, liên quan trực tiếp đến nhiệt độ cao. Con số này được tính dựa trên dữ liệu tử vong thực tế so với mức trung bình cùng kỳ các năm trước.
Pháp là quốc gia chịu thiệt hại nặng nhất về người. Cơ quan y tế công cộng Pháp báo cáo khoảng 1.000 ca tử vong dư thừa, chủ yếu ở người trên 65 tuổi (chiếm tới 85%). Số ca tử vong tăng mạnh cả ở bệnh viện, viện dưỡng lão và đặc biệt tại nhà riêng (tăng tới 40% so với bình thường). Nhiều người cao tuổi bị cô lập, không có điều hòa hoặc người thân chăm sóc.
Tây Ban Nha ghi nhận 327 ca tử vong liên quan đến nắng nóng kể từ ngày 21/6. Anh có ít nhất 25 ca, phần lớn liên quan đến tai nạn đuối nước khi mọi người tìm cách làm mát trong sông, hồ. Đức cũng có ít nhất 7 người tử vong do đuối nước trong dịp cuối tuần.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh:
Hiện nay có 150 triệu người đang sống trong điều kiện nắng nóng cực đoan. Hàng trăm người đã tử vong. Các trường học phải đóng cửa, lưới điện quá tải. Căng thẳng nhiệt được gọi là ‘kẻ giết người thầm lặng’ – và nhiều ngôi nhà, nơi làm việc, trường học ở châu Âu không được xây dựng để chịu đựng những nhiệt độ này.
Ông cũng kêu gọi sự đoàn kết với những người cô lập, đặc biệt ở khu vực đô thị dày đặc.
Ảnh minh họa: Người cao tuổi – nhóm dễ bị tổn thương nhất trong đợt nắng nóng kỷ lục.
Tác động lan rộng đến hạ tầng, kinh tế và đời sống xã hội
Nắng nóng không chỉ giết người mà còn làm tê liệt nhiều hệ thống. Tại Leipzig (Đức), mạng lưới tàu điện mặt đất phải ngừng hoạt động nhiều ngày vì đường ray và nhựa đường bị nóng chảy, làm kẹt các điểm chuyển hướng. Deutsche Bahn phải cho phép hủy vé miễn phí. Nhiều đoạn đường cao tốc bê tông nứt vỡ.
Pháp ghi nhận hàng chục nghìn hộ mất điện, một số nhà máy điện hạt nhân phải giảm công suất vì nước sông dùng để làm mát bị nóng lên. Giá điện tại một số khu vực tăng vọt, vượt 1 euro/kWh. Các sự kiện ngoài trời lớn bị hủy bỏ hoặc hoãn: lễ hội, biểu diễn âm nhạc, thậm chí một số giải thể thao.
Hàng trăm trường học ở Pháp phải đóng cửa hoặc điều chỉnh thời gian học. Dịch vụ cấp cứu quá tải, số cuộc gọi khẩn cấp tăng mạnh. Ở Bỉ và Hà Lan, trung tâm cứu hộ động vật cũng báo cáo nhiều trường hợp động vật hoang dã và thú cưng bị stress nhiệt.
Biến đổi khí hậu do con người làm trầm trọng hóa thảm họa
Các nhà khoa học từ nhóm World Weather Attribution (WWA) đã nhanh chóng phân tích và kết luận: đợt nắng nóng này là “nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận” trên khu vực rộng lớn của châu Âu. Nếu không có biến đổi khí hậu do con người gây ra, một đợt nắng nóng tương đương vào tháng 6 “gần như không thể xảy ra”.
Phân tích cho thấy, trong điều kiện khí hậu của năm 1976 (một năm nóng nổi tiếng khác), nhiệt độ của đợt này sẽ thấp hơn khoảng 3,5°C. Ngay cả so với năm 2003 – năm xảy ra thảm họa nắng nóng làm khoảng 70.000 người châu Âu tử vong – mức độ nghiêm trọng hiện nay vẫn cao hơn rõ rệt do lượng khí thải nhà kính tích tụ trong hai thập kỷ qua.
Bác sĩ Theodore Keeping (Imperial College London), thành viên nhóm WWA, khẳng định biến đổi khí hậu không chỉ làm tăng tần suất mà còn đẩy mạnh cường độ của các đợt nắng nóng, biến những hiện tượng từng hiếm gặp thành mối đe dọa thường xuyên.
Dự báo cho thấy đợt nắng nóng sẽ dịch chuyển dần về phía đông nam, ảnh hưởng mạnh hơn đến khu vực Balkan trong những ngày tới. Một số khu vực phía tây có thể đón bão và mưa rào giúp dịu bớt, nhưng các chuyên gia cảnh báo đây chỉ là tạm thời. Châu Âu cần chuẩn bị cho thực tế rằng những đợt nắng nóng cực đoan sẽ xảy ra thường xuyên hơn và mạnh hơn trong tương lai.
WHO và các cơ quan y tế kêu gọi tăng cường biện pháp bảo vệ người cao tuổi, mở rộng không gian làm mát công cộng, cải thiện thiết kế nhà ở và nơi làm việc, đồng thời đẩy mạnh hành động giảm phát thải để hạn chế biến đổi khí hậu dài hạn.
Đợt nắng nóng kỷ lục tháng 6/2026 một lần nữa nhắc nhở thế giới: biến đổi khí hậu không còn là vấn đề tương lai xa xôi, mà đang hiện diện hàng ngày, cướp đi sinh mạng và làm thay đổi cách chúng ta sống.
Nguồn tham khảo chính (ngắn gọn):
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – tuyên bố của Tổng Giám đốc Tedros Adhanom Ghebreyesus (28/6/2026)
Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) – báo cáo kỷ lục nhiệt độ
Météo-France và Cơ quan Y tế Công cộng Pháp
World Weather Attribution (WWA) – phân tích nhanh về vai trò của biến đổi khí hậu
Reuters, BBC, DW, France 24, Al Jazeera – đưa tin cập nhật tình hình