Trong bài đăng trên Truth Social và phát biểu trên Fox News, ông Trump khẳng định: “Tại một thời điểm trong tương lai không xa, chúng ta sẽ chiếm lấy đảo Kharg cùng các cơ sở hạ tầng dầu khí khác, và kiểm soát hoàn toàn thị trường dầu khí của họ, giống như chúng ta đã làm với Venezuela”. Ông nhấn mạnh đây là lựa chọn ưu tiên, dù thừa nhận “không chắc người Mỹ có đủ quyết tâm cho điều đó”. Lời đe dọa được đưa ra chỉ vài ngày sau các cuộc không kích của Mỹ vào mục tiêu Iran, giữa lúc các cuộc đàm phán ngừng bắn đang bế tắc.
Vai trò chiến lược của đảo Kharg
Đảo Kharg nằm ở Vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 24km, là “cửa ngõ” then chốt cho ngành công nghiệp dầu mỏ Iran. Với các bồn chứa khổng lồ, cảng xuất khẩu và cơ sở hạ tầng hiện đại, hòn đảo này đóng vai trò huyết mạch kinh tế, giúp Tehran duy trì nguồn thu ngoại tệ lớn từ dầu mỏ dù chịu nhiều lệnh trừng phạt. Việc kiểm soát hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng tại đây có thể khiến kinh tế Iran tê liệt, nhưng cũng mang rủi ro cao về phản ứng từ Tehran và biến động giá năng lượng toàn cầu.
Các chuyên gia quân sự cảnh báo rằng một chiến dịch chiếm đóng đảo Kharg sẽ đòi hỏi lực lượng bộ binh quy mô lớn, tiềm ẩn nguy cơ tổn thất cao cho quân đội Mỹ và có thể châm ngòi cho xung đột khu vực rộng lớn hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Lời đe dọa của ông Trump nhận được phản ứng trái chiều. Phe ủng hộ cho rằng đây là chiến lược “mạnh tay” cần thiết để buộc Iran nhượng bộ, chấm dứt các hành động gây bất ổn tại Hormuz và bảo vệ lợi ích Mỹ cũng như đồng minh. Ngược lại, nhiều nhà phân tích lo ngại động thái này có thể phản tác dụng, đẩy Iran vào thế cùng đường, kích động các cuộc tấn công trả đũa và làm phức tạp hóa nỗ lực ngoại giao.
Từ góc nhìn rộng hơn, sự kiện phản ánh chiến lược “áp lực tối đa” quen thuộc của ông Trump trong quan hệ với Iran. Việc liên tục đề cập đến mô hình Venezuela cho thấy ý định không chỉ dừng ở quân sự mà còn nhằm kiểm soát nguồn tài nguyên để thay đổi cán cân quyền lực khu vực. Tuy nhiên, rủi ro địa chính trị cao, đặc biệt khi giá dầu đã tăng vọt và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đang mong manh, đòi hỏi Washington phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích ngắn hạn và ổn định dài hạn.
Hiện chưa có dấu hiệu Mỹ triển khai ngay lập tức lực lượng bộ binh cho đảo Kharg, nhưng các cuộc không kích tiếp tục được cảnh báo. Cộng đồng quốc tế, bao gồm các nước vùng Vịnh và châu Âu, đang theo dõi sát sao, kêu gọi kiềm chế và trở lại bàn đàm phán. Đối với Iran, đây là thách thức tồn vong kinh tế, buộc Tehran phải tính toán cẩn trọng giữa đối đầu và thỏa hiệp.
Sự kiện một lần nữa khẳng định vai trò then chốt của năng lượng trong chính trị quốc tế, nơi một hòn đảo nhỏ bé có thể trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu lớn giữa các cường quốc.