Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy nhu cầu chip nhớ toàn cầu tăng vọt, giúp các hãng sản xuất chip nhớ Trung Quốc "lên đời" với doanh thu và lợi nhuận kỷ lục. Nhiều công ty như ChangXin Memory Technologies (CXMT), Yangtze Memory Technologies (YMTC) và Longsys Electronics đang trở thành điểm sáng trong ngành công nghệ nước này.
CXMT thu hút sự chú ý từ Apple
Tại thành phố Hợp Phì, công nhân của CXMT đang khẩn trương hoàn thành dây chuyền sản xuất mới để đáp ứng nhu cầu chip nhớ. Công ty này thu hút sự chú ý toàn cầu khi Apple bắt đầu thử nghiệm sử dụng bộ nhớ của CXMT cho các thiết bị bán tại Trung Quốc. Theo Financial Times, Apple đã phối hợp với chính quyền Tổng thống Donald Trump và Bộ Thương mại Mỹ để được chấp thuận mua RAM từ nhà cung cấp Trung Quốc.
CXMT – nhà sản xuất DRAM lớn thứ tư thế giới – được thành lập năm 2016 và đã tiêu tốn hàng tỷ USD. Công ty chiếm khoảng 11% công suất wafer DRAM toàn cầu năm ngoái và dự kiến tăng lên 15% vào năm 2028 khi các nhà máy mới đi vào hoạt động.
Theo hồ sơ IPO, lợi nhuận ròng quý I/2026 của CXMT đạt 33 tỷ nhân dân tệ (4,8 tỷ USD), đảo ngược khoản lỗ lớn trước đó. Công ty sắp niêm yết trên STAR Market tại Thượng Hải.
Thị phần DRAM toàn cầu theo doanh thu từ quý 1 năm 2025 đến quý 1 năm 2026. Samsung dẫn đầu với 38% vào đầu năm 2026, tiếp theo là SK hynix với 29%, trong khi CXMT tăng từ 3% một năm trước lên 8%.
YMTC – nhà sản xuất NAND Flash lớn nhất Trung Quốc – lần đầu ghi nhận lãi năm ngoái. Doanh thu quý I/2026 tăng hơn 700% so với cùng kỳ. Dù bị Mỹ đưa vào danh sách đen từ năm 2022, công ty vẫn mở rộng sản xuất với hai nhà máy hiện tại (200.000 tấm wafer/tháng) và nhà máy thứ ba dự kiến hoạt động cuối năm nay.
Lenovo đã thử nghiệm ổ SSD của YMTC trên một mẫu laptop ThinkBook. Nhiều hãng Mỹ như Dell, HP, Corsair cũng đang xem xét sử dụng sản phẩm từ các nhà cung cấp Trung Quốc.
Longsys Electronics – công ty chuyên thiết kế và cung cấp giải pháp lưu trữ – dự báo lợi nhuận ròng nửa đầu năm tăng tới 60.000%, đạt 9,2-11 tỷ nhân dân tệ. Doanh thu cũng tăng gấp đôi so với năm ngoái. Công ty đã ký các thỏa thuận dài hạn để đảm bảo nguồn cung wafer.
Nhu cầu chip nhớ tăng mạnh từ cuối năm 2025 do các mô hình AI chuyển sang suy luận, đòi hỏi nhiều bộ nhớ hơn. Các trung tâm dữ liệu AI ưu tiên bộ nhớ băng thông cao (HBM) có biên lợi nhuận lớn, dẫn đến thiếu hụt DRAM và NAND thông thường cho điện thoại, máy tính và ô tô.
Theo Deutsche Bank, sản xuất chip nhớ đang trở thành "cuộc chơi tổng bằng không". Mỗi tấm wafer dành cho AI khiến nguồn cung cho các thiết bị tiêu dùng bị giảm sút, đẩy giá chip nhớ tăng cao và ảnh hưởng đến nhiều ngành kinh tế.
Ba ông lớn Hàn Quốc và Mỹ (Samsung, SK Hynix, Micron) vẫn thống trị thị trường, nhưng các công ty Trung Quốc đang nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần nội địa và mở rộng ảnh hưởng. Samsung báo cáo lợi nhuận hoạt động quý II tăng gấp 19 lần nhờ mảng chip nhớ.
Dù đang hưởng lợi lớn, nguồn cung từ các hãng Trung Quốc khó có thể "hạ nhiệt" giá chip nhớ ngay lập tức do năng lực sản xuất còn hạn chế. Ray Wang từ SemiAnalysis nhận định: "Năng lực sản xuất cực kỳ hạn chế. Ngay cả khi CXMT mở rộng, nguồn cung vẫn sẽ bị hạn chế ít nhất trong hai năm tới".
Với vai trò then chốt trong chiến lược tự cung tự cấp công nghệ AI, các công ty chip nhớ Trung Quốc đang nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp Trung Quốc giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài trong lĩnh vực chiến lược.
Nguồn tham khảo: Financial Times, Reuters, SemiAnalysis, SCMP (cập nhật tháng 7/2026). Bài viết được biên tập và phân tích độc lập.