Tại cuộc phỏng vấn với Fox News Channel phát sóng ngày 14/5/2026, Tổng thống Trump tuyên bố: “Một điều ông ấy (Tập Cận Bình) đồng ý hôm nay là sẽ đặt hàng 200 chiếc máy bay. Từ Boeing, đúng vậy – 200 chiếc máy bay lớn. Boeing chỉ muốn 150, nhưng ông ấy đã cho 200.” Ông nhấn mạnh đây là “thỏa thuận lớn” và là cam kết ràng buộc từ phía Trung Quốc.
CEO Boeing Kelly Ortberg, người tham gia đoàn tháp tùng Tổng thống Trump, trước đó đã bày tỏ sự “tự tin cao” rằng hội nghị thượng đỉnh sẽ mang lại các đơn hàng máy bay. Các nguồn tin nội bộ cho biết đàm phán ban đầu hướng tới quy mô lên đến 500 chiếc 737 MAX cùng một số máy bay thân rộng 787 Dreamliner và 777X, nhưng kết quả cuối cùng dừng ở mức 200 chiếc – vẫn là bước tiến quan trọng sau nhiều năm gián đoạn do căng thẳng thương mại và vấn đề an toàn của dòng 737 MAX.
Đây là đơn hàng đầu tiên kể từ năm 2017, thời điểm Trung Quốc từng mua hàng trăm máy bay Boeing. Airbus hiện đang chiếm ưu thế tại thị trường Trung Quốc với hơn 50% thị phần giao hàng kể từ 2018.
Thị trường hàng không Trung Quốc là lớn thứ hai thế giới, với nhu cầu máy bay mới khổng lồ do phục hồi sau đại dịch và mở rộng đội bay nội địa. Tuy nhiên, Boeing đã gặp khó khăn nghiêm trọng: hai vụ tai nạn 737 MAX năm 2018-2019 dẫn đến cấm bay toàn cầu, kết hợp với chiến tranh thương mại Mỹ-Trung dưới thời Trump nhiệm kỳ đầu và sau đó, khiến doanh số tại Trung Quốc giảm mạnh (giảm 84% so với giai đoạn trước). Trung Quốc chuyển hướng sang Airbus và các nhà sản xuất nội địa như COMAC.
Thỏa thuận 200 máy bay lần này mang ý nghĩa chiến lược đa chiều:
Về kinh tế - thương mại: Đây là “chiến thắng” rõ ràng cho Tổng thống Trump, giúp cân bằng cán cân thương mại và tạo việc làm cho ngành hàng không Mỹ (Boeing hiện có khoảng 170.000 nhân viên). Giá trị ước tính hàng chục tỷ USD, góp phần vào gói thỏa thuận thương mại rộng lớn hơn bao gồm nông sản và năng lượng. Đối với Boeing, đơn hàng giúp cải thiện dòng tiền và khôi phục niềm tin nhà đầu tư, dù cổ phiếu công ty giảm hơn 4% ngay sau thông báo – phản ánh lo ngại quy mô nhỏ hơn dự kiến và rủi ro thực thi.
Về cạnh tranh ngành: Airbus vẫn dẫn đầu tại Trung Quốc, nhưng Boeing có cơ hội lấy lại thị phần nhờ dòng 737 MAX đã được chứng nhận an toàn đầy đủ. Các chuyên gia nhận định đây có thể là bước đệm cho các đơn hàng lớn hơn trong tương lai, đặc biệt nếu quan hệ Mỹ-Trung tiếp tục ổn định.
Về địa chính trị: Thỏa thuận diễn ra trong bối cảnh hội nghị Trump-Xi thảo luận không chỉ thương mại mà còn Đài Loan, Iran và Biển Đông. Việc Trung Quốc “nhượng bộ” trên mặt trận hàng không được xem là tín hiệu thiện chí, giúp giảm nhiệt căng thẳng thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo thỏa thuận có thể bị ảnh hưởng bởi biến động chính trị hoặc quy định an toàn hàng không.
Rủi ro tiềm ẩn: Chi tiết hợp đồng (mẫu máy bay cụ thể, thời gian giao, điều khoản thanh toán) vẫn chưa rõ ràng. Lịch sử cho thấy một số thỏa thuận lớn giữa Mỹ-Trung từng bị hoãn hoặc hủy do yếu tố chính trị. Ngoài ra, Boeing vẫn đối mặt với thách thức nội tại như chậm trễ sản xuất và kiểm soát chất lượng.
Tổng thể, đây là tín hiệu tích cực cho ngành hàng không toàn cầu, khẳng định vai trò then chốt của hợp tác Mỹ-Trung trong chuỗi cung ứng hàng không dân dụng.
Máy bay Boeing 737 MAX – mẫu máy bay chủ lực dự kiến trong đơn hàng (Nguồn: Boeing).
CEO Boeing Kelly Ortberg – người dẫn dắt đàm phán tại Trung Quốc (Nguồn: Fortune).
Đơn hàng 200 máy bay Boeing không chỉ là thắng lợi thương mại mà còn là bước ngoặt tiềm năng trong quan hệ Mỹ-Trung dưới thời Trump. Với thị trường hàng không Trung Quốc dự kiến tăng trưởng mạnh mẽ, thỏa thuận này có thể mở ra kỷ nguyên hợp tác mới, mang lại lợi ích cho cả hai bên và ngành hàng không toàn cầu – miễn là các cam kết được thực thi đầy đủ và bền vững. Theo dõi thêm thông tin chính thức từ Boeing và các hãng hàng không Trung Quốc trong những ngày tới.