Washington, ngày 16/5/2026 - Theo các nguồn tin từ quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên, động thái trên xuất phát từ chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth qua một bản ghi nhớ gửi Bộ Tham mưu Liên quân. Trước đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố kế hoạch rút khoảng 5.000 quân khỏi Đức sau khi xảy ra tranh cãi công khai với Thủ tướng Đức Friedrich Merz liên quan đến cách xử lý chiến tranh Iran và yêu cầu các đồng minh NATO tăng chi tiêu quốc phòng.
Quyết định được đưa ra bất ngờ, khiến ngay cả một số lãnh đạo quân đội Mỹ và đồng minh NATO bất ngờ. Các đơn vị đã chuẩn bị hành lý và thiết bị một phần đang trên đường thì bị gọi dừng. Thay vì rút quân hiện có, Lầu Năm Góc chọn cách “không triển khai mới” để giảm lực lượng mà không gây xáo trộn lớn ngay lập tức.
Phản ứng từ Ba Lan khá thận trọng: Quan chức Warsaw cho biết đây chỉ là “điều chỉnh luân phiên” và khẳng định không ảnh hưởng lớn đến an ninh biên giới phía Đông. Tuy nhiên, một số nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng đã chỉ trích mạnh mẽ, gọi đây là “cái tát vào mặt NATO” trong bối cảnh Nga vẫn đang gây áp lực tại Ukraine.
Phân tích và góc nhìn
Từ góc nhìn Mỹ và chính quyền Trump: Đây là bước đi rõ ràng thể hiện triết lý “America First”. Tổng thống Trump từ lâu cho rằng châu Âu phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ về an ninh trong khi chi tiêu quốc phòng thấp. Việc cắt giảm lực lượng không chỉ tiết kiệm ngân sách (đặc biệt sau các cuộc xung đột gần đây ở Iran) mà còn tạo áp lực để các đồng minh tăng cường tự cường. Bộ trưởng Hegseth nhấn mạnh đây là quá trình “đánh giá lại tư thế lực lượng” dựa trên nhu cầu thực tế.
Từ góc nhìn NATO và các nước Đông Âu: Quyết định này khiến nhiều nước lo ngại về khả năng răn đe Nga. Ba Lan và các nước Baltic vốn coi lực lượng Mỹ là “lá chắn” quan trọng nhất. Dù Ba Lan cố gắng trấn an, các chuyên gia như cựu Tướng Ben Hodges cảnh báo động thái này có thể làm suy yếu niềm tin đồng minh và khuyến khích Moscow hành động mạnh tay hơn.
Từ góc nhìn chiến lược dài hạn: Đây không phải là lần cắt giảm đầu tiên. Chính quyền Trump trước đây cũng từng rút quân khỏi Đức và điều chỉnh lực lượng châu Âu. Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng Nga-Ukraine chưa nguôi và chiến tranh Iran vẫn diễn biến phức tạp, việc Mỹ “hạ nhiệt” hiện diện quân sự châu Âu có thể buộc châu Âu phải tự chủ hơn, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro làm lung lay sự đoàn kết NATO.
Hình ảnh binh sĩ Mỹ thuộc Lữ đoàn Thiết giáp đang chuẩn bị cho đợt triển khai đến Ba Lan (ảnh minh họa trước khi hủy). (Ảnh: KOMO News)
Bản đồ lực lượng NATO tại Ba Lan, nơi Mỹ vốn duy trì sự hiện diện lớn. (Ảnh: Warsaw Institute)
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth – người trực tiếp ký chỉ đạo tạm dừng triển khai. (Ảnh chính thức)
Tổng thể, động thái của Lầu Năm Góc đánh dấu một giai đoạn chuyển dịch rõ nét trong chính sách quốc phòng Mỹ dưới thời Trump 2.0: giảm cam kết trực tiếp, tăng yêu cầu trách nhiệm từ đồng minh. Dù chưa dẫn đến rút quân quy mô lớn ngay lập tức, đây được xem là tín hiệu mạnh về việc Washington muốn “chia sẻ gánh nặng” an ninh châu Âu.