Pháp – Khi nhập cư vượt quá khả năng hội nhập
Pháp từ lâu là một trong những điểm đến chính của người nhập cư tại châu Âu. Theo Eurostat, Pháp liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu về số lượng người cư trú bất hợp pháp và hồ sơ xin tị nạn. Chỉ riêng năm 2024, nước này ghi nhận gần 158.000 hồ sơ xin tị nạn.
Hàng triệu người nhập cư đã hòa nhập thành công và đóng góp cho xã hội Pháp. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở quy mô và tốc độ tiếp nhận. Nhiều khu ngoại ô (banlieues) tại Paris, Marseille, Lyon đã trở thành những “vùng trũng” với tỷ lệ thất nghiệp cao, nghèo đói tập trung và xung đột xã hội thường xuyên.
Hình minh họa: Khu ngoại ô banlieues điển hình tại Pháp với các tòa nhà cao tầng và môi trường sống chật hẹp.
Những vụ bạo động sau các trận bóng đá, đặc biệt là sau chiến thắng của PSG gần đây, một lần nữa cho thấy vấn đề chưa được giải quyết triệt để. Xe bị đốt cháy, cửa hàng bị cướp phá, hàng trăm người bị bắt giữ – cảnh tượng lặp lại đã trở nên quen thuộc.
Hình minh họa: Xe bị đốt cháy và bạo lực đường phố tại Pháp.
Trước áp lực dư luận, chính phủ Pháp đã phải siết chặt chính sách: tăng trục xuất (tăng 27% năm 2024), hạn chế phúc lợi và yêu cầu “hợp đồng hội nhập”. Ngay cả các chính trị gia trung dung cũng đang chuyển hướng sang quan điểm kiểm soát chặt chẽ hơn.
Mỹ – Ưu tiên kiểm soát biên giới và nhập cư hợp pháp
Ngược lại, dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, Mỹ đang thực thi chính sách “America First” mạnh mẽ trên lĩnh vực di trú.
Từ năm 2025, chính quyền Trump đã siết chặt biên giới phía Nam, mở rộng hoạt động của ICE, tăng trục xuất và hạn chế đáng kể nhập cư bất hợp pháp. Kết quả là số vụ vượt biên giảm mạnh. Mỹ tập trung vào việc chọn lọc người nhập cư dựa trên kỹ năng, nhu cầu lao động và khả năng hòa nhập, thay vì tiếp nhận hàng loạt.
Hình minh họa: Hàng rào biên giới Mỹ - Mexico và các biện pháp kiểm soát di trú.
Điều nguy hiểm không phải là nhập cư, mà là nhập cư mất kiểm soát. Lịch sử cho thấy nhập cư có chọn lọc mang lại lợi ích lớn (Mỹ, Canada, Australia là minh chứng). Nhưng khi số lượng tăng quá nhanh mà không có chiến lược hội nhập rõ ràng, hệ quả là áp lực lên nhà ở, y tế, giáo dục, cạnh tranh việc làm với lao động bản địa và căng thẳng văn hóa.
Pháp đang trả giá cho mô hình “mở cửa nhân đạo” trong nhiều thập kỷ. Mỹ đang cố gắng tránh lặp lại sai lầm đó bằng cách kiểm soát trước, chọn lọc sau.
Kết luận
Một quốc gia có quyền và trách nhiệm quyết định ai được phép sinh sống trên lãnh thổ của mình. Nhân đạo là cần thiết, nhưng nhân đạo không có giới hạn và quản lý tốt sẽ trở thành gánh nặng cho cả xã hội tiếp nhận lẫn chính người nhập cư.
Bài học từ nước Pháp là lời cảnh tỉnh rõ ràng. Trong khi đó, cách tiếp cận của Mỹ hiện nay đang thể hiện một lựa chọn thực tế hơn: Nhân đạo có nguyên tắc – Kiểm soát có trách nhiệm.