Vào cuối tháng 6/2026, 50 nghị sĩ thuộc Nghị viện Châu Âu (MEPs) đã gửi bức thư chính thức tới FIFA, yêu cầu tổ chức này nghiêm túc xử lý khiếu nại đạo đức chống lại Chủ tịch Gianni Infantino. Bức thư ủng hộ đơn khiếu nại do tổ chức nhân quyền FairSquare nộp từ tháng 12/2025, tập trung vào quyết định trao giải thưởng “FIFA Peace Prize – Football Unites the World” cho Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Giải thưởng được tạo ra và trao tặng lần đầu tiên vào ngày 5/12/2025, tại Trung tâm Kennedy ở Washington D.C., trong khuôn khổ lễ bốc thăm vòng chung kết World Cup 2026. Chủ tịch Infantino trực tiếp trao cúp, huy chương và chứng nhận cho ông Trump, đồng thời ca ngợi ông là người “xứng đáng nhận giải đầu tiên” nhờ những nỗ lực thúc đẩy hòa bình, trong đó có các động thái liên quan đến xung đột ở Gaza.
Infantino nhấn mạnh vai trò của bóng đá trong việc “kết nối thế giới” và bày tỏ sự ủng hộ rõ ràng đối với Tổng thống Trump. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh World Cup 2026 được đồng tổ chức tại Mỹ, Canada và Mexico – giải đấu lớn nhất lịch sử với quy mô mở rộng.
Ngay sau sự kiện, FairSquare đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Đạo đức FIFA, cáo buộc Infantino vi phạm lặp lại bốn lần nghĩa vụ trung lập chính trị theo Điều 15 Bộ Quy tắc Đạo đức. Khiếu nại còn yêu cầu điều tra toàn bộ quy trình tạo ra giải thưởng mới này – bao gồm việc có được thông báo đầy đủ cho Hội đồng FIFA hay không – và sự phù hợp với các thủ tục nội bộ.
Trong những tháng đầu năm 2026, đã xuất hiện dấu hiệu khó chịu rõ rệt trong nội bộ FIFA. Một số quan chức cấp trung và cao cấp bày tỏ sự xấu hổ về cách sự việc được xử lý. Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Na Uy, Lise Klaveness, từng công khai kêu gọi bãi bỏ giải thưởng này.
Đến ngày 29/6/2026, bức thư từ 50 nghị sĩ châu Âu đã chính thức đẩy áp lực lên mức cao nhất. Các MEP yêu cầu Ủy ban Đạo đức FIFA “điều tra đầy đủ hoàn cảnh xung quanh việc giới thiệu giải thưởng Hòa bình hàng năm và trao tặng cho Tổng thống Trump”, đồng thời đánh giá tính tuân thủ quy tắc của toàn bộ quy trình.
Nguyên nhân sâu xa được nhiều nguồn phân tích gắn liền với mối quan hệ mật thiết giữa Infantino và chính quyền Trump. World Cup 2026 là giải đấu có ý nghĩa kinh tế và chính trị cực lớn đối với Mỹ. Việc duy trì quan hệ tốt với Nhà Trắng giúp đảm bảo hỗ trợ về visa, an ninh, logistics và các hợp đồng tài trợ quy mô hàng tỷ USD. Một số ý kiến cho rằng quyết định trao giải có thể là cách Infantino củng cố vị thế cá nhân sau vai trò gián tiếp từ các cuộc điều tra FIFAgate do Bộ Tư pháp Mỹ tiến hành trước đây – vốn đã dọn đường cho ông trở thành chủ tịch FIFA.
Về mặt chính trị, động thái này bị chỉ trích mạnh vì làm suy yếu nghiêm trọng nguyên tắc trung lập mà FIFA tự tuyên bố: “FIFA giữ khoảng cách với các vấn đề chính trị và tôn giáo”. Việc tạo ra một giải thưởng mới chỉ trong thời gian ngắn, với người nhận là lãnh đạo đương nhiệm của quốc gia chủ nhà, dễ bị hiểu là công cụ ngoại giao cá nhân thay vì giá trị chung của bóng đá.
Tác động trước mắt là làm tổn hại thêm uy tín của FIFA trên trường quốc tế. Tổ chức này vẫn đang cố gắng khôi phục hình ảnh sau hàng loạt bê bối tham nhũng lớn. Áp lực từ châu Âu – khu vực có ảnh hưởng lớn về quản trị thể thao và nhân quyền – có thể tạo ra chia rẽ nội bộ hoặc ảnh hưởng đến các quyết định liên quan đến World Cup 2026. Về kinh tế, các nhà tài trợ toàn cầu nhạy cảm với hình ảnh chính trị có thể cân nhắc lại cam kết. Về xã hội, sự việc làm dấy lên tranh luận rộng rãi về giới hạn của thể thao trong chính trị: bóng đá có nên trở thành công cụ ngoại giao cho các lãnh đạo hay chỉ nên tập trung vào giá trị sân cỏ thuần túy.
Bức thư của 50 nghị sĩ châu Âu là tín hiệu rõ ràng rằng sự “thân mật” chính trị quá mức tại cấp lãnh đạo cao nhất của FIFA đang bị giám sát chặt chẽ từ nhiều phía. Dù Ủy ban Đạo đức có mở cuộc điều tra nghiêm túc hay không, vụ việc đã phơi bày những thách thức thực tế trong việc cân bằng giữa lợi ích ngoại giao, kinh doanh và các giá trị trung lập cốt lõi của tổ chức thể thao quốc tế.
Để World Cup 2026 thực sự thành công và để bóng đá tiếp tục là ngôn ngữ chung kết nối nhân loại như khẩu hiệu “Football Unites the World”, FIFA cần minh bạch hơn, tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc đạo đức mà chính mình đề ra, thay vì để các quyết định bị chi phối bởi lợi ích ngắn hạn. Giải thưởng Hòa bình này, nếu tiếp tục tồn tại, sẽ cần được xem xét lại kỹ lưỡng để tránh trở thành nguồn tranh cãi thay vì biểu tượng đoàn kết.
Tác giả / Nguồn:
Tổng hợp và biên tập từ Politico, The Athletic (New York Times), BBC Sport, Al Jazeera và đơn khiếu nại của FairSquare (tháng 12/2025 – tháng 6/2026).